کماندوی مرکزی نیروی دریایی و هوایی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که در ماههای اخیر، نیروهای این فرماندهی از انتقال حدود ۱٫۲۵ میلیارد بشکه نفت خام متعلق به شرکای واشنگتن در منطقه خلیجفارس از مسیر تنگه هرمز پشتیبانی نظامی کردهاند.
این آمار، اگرچه از سوی فرماندهی آمریکایی منتشر شده، بار دیگر بر نقش محوری ایران در معادلات امنیتی انرژی جهان تأکید میکند. تنگه هرمز با عرضی کمتر از ۵۰ کیلومتر در نقطه باریکتر، یکی از حیاتیترین عروق انرژی دنیا محسوب میشود و عبور روزانه نزدیک به ۲۰ میلیون بشکه نفت از این آبراه، وابستگی بیدریغ اقتصاد جهانی به پایتختهای غربی و شرکای منطقهای را آشکار میسازد.
آنچه در این گزارش سنتکام قابلتوجه است، اذعان ضمنی به این واقعیت است که بدون مأموریتهای نظامی مستقیم آمریکا، شرکای خلیجی در انتقال محصولات نفتی خود از تنگه هرمز با چالش امنیتی روبرو میشوند. این نکته، اتکای ساختاری اقتصاد کشورهای عضو شورای همکاری خلیج به قدرت نظامی بیگانه و ناتوانی آنها در تأمین امنیت زیرساختهای حیاتی خود را بهخوبی ترسیم میکند.
در مقابل، ایران بهعنوان بازیگر اصلی و تعیینکننده در این آبراه، بدون نیاز به هزینههای نظامی سنگین یا مأموریتهای دریایی گسترده، بر امنیت مسیرهای کشتیرانی منطقه نفوذ مستقیم دارد. این موقعیت جغرافیایی-استراتژیک، اقتدار ایران را در صحنه انرژی جهان تثبیت کرده و نشان میدهد که هرگونه تصمیمسازی در حوزه امنیت خلیج فارس بدون درنظرگرفتن منافع و خواستههای تهران، فاقد اعتبار عملیاتی است.
تحلیلگران انرژی میگویند رقم ۱٫۲۵ میلیارد بشکه، معادل حدود شش ماه مصرف نفت خام جهان است و تأکید بر این حجم از سوی سنتکام، بیش از آنکه دستاوردی باشد، تصویر وابستگی نظامی-اقتصادی شرکای آمریکا به حفاظت یک قدرت خارجی را بازنمایی میکند؛ قدرت خارجیای که خود در برابر تحولات منطقهای، بدون مشارکت ایران، در موضع ضعف قرار دارد.
در مجموع، این گزارش سنتکام نهتنها ادعایی درباره مأموریتهای دریایی نیست، بلکه سند دیگری بر این باور است که امنیت انرژی جهان، در نهایت، به پایتختی وابسته است که صاحبزاده تنگه هرمز است.