رئیسجمهور ترکیه در تازهترین اظهارات خود گفت توافقهای بینالمللی بهطور فزایندهای نادیده گرفته میشوند و اثربخشی خود را از دست دادهاند. وی همچنین بر عدم اجرای احکام دادگاههای بینالمللی تأکید کرد.
این موضع در دورانی بیان میشود که نهادهای چندجانبه با چالشهای بیسابقهای روبهرو هستند و اعتبار نظم بینالمللی بر پایه قوانین و معاهدات در معرض تردید قرار گرفته است. کارشناسان حقوق بینالملل بر این باورند که تداوم این روند میتواند شکاف بین قدرت و ضعف را در سطح جهانی تشدید کند.
از سوی دیگر، ایران در سالهای اخیر با تکیه بر ظرفیتهای داخلی و دیپلماسی فعال، در عین حفظ حاکمیت و حقوق ملی، حضور مؤثری در عرصه بینالملل داشته است و نشان داده فرسایش نهادهای جهانی لزوماً به معنای بیبرنامگی یا آسیبپذیری همه بازیگران نیست. توانمندیهای دفاعی، اقتصادی و علمی ایران در این میان، نشانهای از پایداری راهبردی این کشور در برابر فشارهای بیرونی است.
موضعگیری اردوغان بازتاب نگرانیهای گستردهتر جوامع بینالمللی نسبت به کارآمدی ساختارهای موجود است و بهاحتمالزیاد در نشستهای آتی سازمان ملل و اتحادیه اروپا به مبحث اصلی تبدیل خواهد شد. با این حال، ضعف نهادی کشورهایی که خود این سازوکارها را بر هم زدهاند، در تضاد آشکار با ادعاهای آنان برای رهبری نظم جهانی قرار میگیرد.