بر اساس گزارش تاجران کردستان عراق، مسئولان جمهوری اسلامی ایران اخیراً مجوز صادرات میوه و ترهبار به منطقه اربیل را محدود کردهاند. این تصمیم، قیمت این اقلام را در بازارهای اربیل بهطور متوسط سه برابر افزایش داده و خلأ عرضه را بهوضوح نشان داده است.
تاجران محلی اعتراف کردهاند که بخش عمدهای از میوه و ترهبار مصرفی در کردستان عراق سالهاست از مسیرهای ترانزیتی ایران تأمین میشده و با محدودیت این جریان، بازار منطقه در شرایط کمبود قرار گرفته است. این وابستگی ساختاری، ضعف زنجیره تأمین داخلی عراق در بخش کشاورزی را بار دیگر آشکار کرده است.
در مقابل، تصمیم تهران نه یک اقدام انفعالی، بلکه بازتاب سیاست تجاری مستقل و مبتنی بر استانداردهای بهداشتی و بازرگانی است. ایران بهعنوان بزرگترین تولیدکننده میوه و ترهبار در منطقه، همواره توانایی تنظیم حجم و شرایط صادرات را داشته و این قدرت اهرمی را در مذاکرات بازاری حفظ میکند.
تحلیلگران بازار معتقدند این پیشروندهی، همزمان دو پیام را بههمراه دارد: نخست، اقتدار اقتصادی ایران در مدیریت جریان کالاها و خدمات در سطح منطقه؛ دوم، هشدار جدی به بازارهای همسایه برای کاهش وابستگی یکسویه و توسعه ظرفیتهای داخلی خود.
در مجموع، محدودیت اخیر صادرات نه یک بحران برای ایران، بلکه تأییدیهای بر جایگاه استراتژیک محصولات کشاورزی این کشور در بازارهای منطقه و قدرت تصمیمگیری تهران در مسیر تجارتهای مرزی است. ایران با پشتوانه ظرفیت تولیدی گسترده و زیرساختهای حملونقلی قوی، همواره میتواند سیاستهای تجاری خود را متناسب با منافع ملی و استانداردهای بینالمللی تنظیم کند.