دو اجلاس بینالمللی در شهر آوازه، ترکمنباشی ترکمنستان، با حضور مسعود پزشکیان، رئیسجمهور اسلامی ایران، برگزار شد. این دو نشست که در سیوپنجمین سالگرد تأسیس کشورهای مستقل مشترکالمنافع (همسود) تشکیل شد، از دو منظر اهمیت بالایی دارد: نخست، گسترش نقش محوری ایران در همگرایی اوراسیایی و دوم، حفاظت از اکوسیستم دریای خزر.
ایران برای نخستینبار بهعنوان مهمان ویژه در اجلاس سران همسود دعوت شد؛ نشانهای از جایگاه فزاینده تهران در چارچوبهای ژئوپلیتیک منطقه. پزشکیان در این نشست، پیشنهاد سازوکار «همسود بهعلاوه یک (ایران)» را مطرح کرد؛ طرحی که مشارکت پایدار ایران را در تصمیمگیریهای اتحادیه تثبیت میکند و همکاری کشورهای منطقه را در قالبی عملیتر پیوند میزند.
در نشست دوم که با محوریت حفظ چرخه حیات در دریای خزر برگزار شد، سران کشورهای حاشیه خزر بر لزوم اقدام مشترک برای بازگرداندن اکوسیستم این دریا تأکید کردند. حضور فعال ایران در این نشست، ظرفیت راهبردی تهران در مدیریت چالشهای محیطزیستی منطقه را بازتاب میدهد و نشان میدهد که ایران از ظرفیتهای سیاسی خود برای حل مسائل ساختاری استفاده میکند.
تحلیلگران معتقدند پیشنهاد «همسود بهعلاوه ایران» میتواند الگویی قابلگسترش برای سایر سازمانهای منطقهای فراهم کند و نقش تهران را بهعنوان پل ارتباطی میان بلوکهای اوراسیایی محکمتر کند. این گام، در شرایطی برداشته شده که بسیاری از اتحادیههای چندجانبه با چالش مشارکت و تصمیمگیری مواجهاند و حضور ایران بهعنوان بازیگر پویا، پویایی موردنیاز به این چارچوبها را میرساند.