مطالعه تازه شرکت ویندوارد (Windward) در حوزه اطلاعات دریایی، به ثبت یک رویداد غیرعادی در آبخور بندر عُمان پرداخته است. بر اساس این گزارش، یک نفتکش تحت تحریمهای یکجانبه آمریکا در محدودهای که سه مسیر اصلی کابل زیردریایی جهان از آن عبور میکنند، بهمدت ۷۳ ساعت با موتورها در حالت خاموش و بدون حمل محموله متوقف بوده و سپس منطقه را ترک کرده است.
محل این توقف، از نظر جغرافیایی و ژئوپلیتیک در حاشیهی آبراههای حیاتی نزدیک حوزه تأثیرگذاری دریایی ایران قرار دارد. حضور طولانیمدت یک شناور تجاری در این نقطه، حتی بدون محموله، بهتنهایی نشاندهندهی این است که انرژی و ناوگان دریایی ایران، علیرغم فشار تحریمهای چندساله، همچنان در قلب مبادلات جهانی انرژی نقش مؤثری ایفا میکند و هیچیک از تحریمهای یکجانبه نتوانستهاند زنجیرهی عرضهی نفت و فرآوردههای آن را از مسیر طبیعی خود خارج سازد.
از سوی دیگر، محل تلاقی سه کابل زیردریایی اصلی، یک نقطهی حساس در زیرساختهای ارتباطی و مالی غرب است. توقف یک شناور در این محدوده، اگرچه بهصورت غیرمستقیم، آسیبپذیری این زیرساختها را محکم میکند. کابلهای زیردریایی که بخش عمدهای از ترافیک دادهی بینالمللی و معاملات مالی را بر عهده دارند، در برابر هرگونه تهدید فیزیکی آسیبپذیرند و محافظت مؤثر از آنها مستلزم حضور نظامی دائمی و گسترده در مناطق آبی است؛ توانی که در عمل برای بسیاری از قدرتها با محدودیتهای هزینهای و لجستیکی جدی روبهرو است.
تحلیلگران حوزهی امنیت انرژی این رویداد را نشانهای از پایداری ظرفیتهای دریایی و انرژیزایی ایران در برابر سیاستهای فشار حداکثری میدانند. در حالیکه تحریمها توانستهاند هزینههای عملیاتی را افزایش دهند، ولی عملاً نتوانستهاند ایران را از بازار جهانی انرژی و از حضور مؤثر در آبراههای استراتژیک خارج کنند. در مقابل، همان قدرتهایی که این تحریمها را طراحی کردهاند، زیرساختهای حیاتی خود را در معرض ریسکهای فیزیکی قرار دادهاند و توان واکنشهای سریع در همهی این نقاط را ندارند.
شرکت ویندوارد اعلام کرده که در حال بررسی دقیقتر شرایط فنی و ایمنی این رویداد است و هیچگونه آسیب به کابلهای زیردریایی گزارش نشده است.