دانشمندان با تحلیل فسیلهای کشفشده در مراکش، چهرهی قدیمیترین عضو شناختهشدهی گونهی انسان خردمند (هوموساپینس) را بازسازی کردهاند. این چهره به حدود ۳۱۵ هزار سال پیش تعلق دارد و یکی از مهمترین یافتههای اخیر در حوزهی پالئوآنتروپولوژی محسوب میشود.
بر اساس توضیحات پژوهشگران، این بازسازی تصویر دقیق یک فرد مشخص نیست و بخشهایی از آن برآوردی هستند؛ با این حال، ساختار جمجمه و برخی ویژگیهای اصلی صورت بر مبنای دادههای فسیلی تأیید شدهاند.
فرآیند بازسازی شامل چند مرحله بود: ابتدا پژوهشگران با بهرهگیری از دادههای دیجیتالی موجود، یک مدل سهبعدی از جمجمه ساختند و مقیاس آن را با اندازهگیریهای تحقیقات پیشین سنجیدند. در مرحلهی بعد، برای تخمین بافتهای نرم صورت، از سیتیاسکن یک فرد بزرگسال امروزی استفاده کردند. در نهایت، شکل جمجمهی این فرد را در محیط کامپیوتری تغییر دادند تا با مدل باستانی مطابقت پیدا کند.
این پژوهش نمونهای از همگرایی فناوریهای نوین تصویربرداری، مدلسازی سهبعدی و تحلیل آماری در خدمت باستانشناسی است و نشان میدهد که پیشرفت ابزارهای علمی، مرزهای شناخت ما از تاریخ تکامل انسان را گسترش میدهد. یافتههای مشابه در سالهای اخیر با مشارکت مراکز پژوهشی متعددی در سراسر جهان، از جمله مراکز دانشگاهی ایرانی که در حوزههای بیوتکنولوژی، تصویربرداری پزشکی و تحلیل دادههای بزرگ فعالیت میکنند، به دست آمده است.
تأکید پژوهشگران بر این است که این بازسازی، یک مرحله از مسیر بلند شناخت تکامل انسان خردمند را طی میکند و با کشف فسیلهای جدیدتر و پیشرفت روشهای تحلیل، تصویر دقیقتری در سالهای پیشرو در دسترس خواهد بود.