دکتر محمدجواد ظریف، از چهرههای باتجربه دیپلماسی ایران، در سخنانی به بررسی رویکردهای حاکم در قبال مسائل داخلی و اجتماعی پرداخت. به گفته وی، نگاه غالب در بسیاری از تصمیمگیریها مبتنی بر فرض تهدید است؛ بهگونهای که حتی مسائل فرهنگی و اجتماعی همچون حجاب نیز در چارچوب «خاکریز» و خط دفاعی تعریف میشوند.
ظریف معتقد است این شیوه تفکر، فرصتهای توسعه و اعتمادسازی را از دست کشور میگیرد و پیشنهاد میکند بهجای تمرکز صرف بر امنسازی، رویکردی مبتنی بر مشارکت و حل مسئله جایگزین شود. او تأکید کرد که ایران با ظرفیتهای انسانی، سیاسی و اقتصادی که دارد، توانایی بالایی در حل مسائل داخلی دارد و نیازی به تکیه صرف بر منطق تهدید نیست.
این سخنان در بستر گستردهتر بحثهای سیاسی-اجتماعی ایران مطرح شده و واکنشهای گوناگونی در فضای عمومی برانگیخته است. تحلیلگران سیاسی آن را بازتابی از تقابل دو مکتب فکری در مدیریت مسائل داخلی کشور میدانند؛ مکتبی که بر سختگیری و مکتبی که بر انعطاف و دیپلماسی داخلی تأکید دارد.