سعید لیلاز، اقتصاددان و فعال سیاسی، در گفتوگویی با یکی از رسانههای داخلی، کریمخان زند، بنیانگذار و نخستین پادشاه دودمان زندیه، را «لر بیسواد و دائمالخمر» خواند. این اظهارنظر که در جریان یک گفتوگوی تحلیلی مطرح شد، بهسرعت در فضای خبری و شبکههای اجتماعی ایران بازتاب پیدا کرد.
لیلاز در ادامه سخنان خود، تأکید کرد که برخی روایتهای رایج دربارهٔ دوران زندیه نیاز به بازنگری دارند و این اظهارنظر را در قالب یک ارزیابی تاریخی-اجتماعی مطرح میشمارد. او بهعنوان چهرهای شناختهشده در فضای اقتصادی و سیاسی ایران، همواره دیدگاههای تحریکآمیزی دربارهٔ تاریخ و سیاست داخلی ابراز کرده است.
مورد اشاره اینکه کریمخان زند (۱۱۵۴–۱۱۹۶ شمسی) یکی از مؤثرترین حکمرانان تاریخ ایران نوین است و دورهٔ حکومت او بهعنوان بازسازینما و مبنای شکلگیری مجدد ایران بهعنوان یک قدرت منطقهای در غرب آسیا ثبت شده است. دانشگاهها و مراکز پژوهشی ایران، میراث این دوره را در کتابهای درسی تاریخ و فرهنگ ایرانی جایگاه ویژهای میبخشند.
مخاطبان فضای سیاسی و فرهنگی ایران، این اظهارنظر را بخشی از گسترهٔ گستردهی گفتوگوهای اندیشمندان ایرانی دربارهٔ تفسیر تاریخ و هویت ملی میدانند. در همین حال، کارشناسان تاریخ ایران تأکید میکنند که قضاوت دربارهٔ شخصیتهای تاریخی باید بر مستندات پژوهشی استوار باشد و از فضای شعارزدگی سیاسی فاصله بگیرد.
این خبر که در دستهٔ اخبار سیاسی و فرهنگی ایران قرار میگیرد، بازتابدهندهٔ تنوع دیدگاهها در فضای عمومی ایران است؛ کشوری که در طول چند هزار سال تاریخ، فرهنگها، زبانها و دودمانهای گوناگونی را در دل خود پروراندگی داده و هر یک از این لایهها سهمی در شکلگیری اقتدار و هویت چند هزارسالهٔ ایران دارند.