بازار جهانی حملونقل دریایی نفت با تورمی بیسابقه روبهرو شده است بهطوریکه هزینه اجاره یک نفتکش برای سفر از آمریکا به چین، اکنون فراتر از قیمت پرتاب یک موشک به فضا رفته است.
شرکت گیبسون، کارگزاری فعال در حوزه حملونقل دریایی، اعلام کرده که هزینه چنین مسیری در حال حاضر حدود ۸۰ میلیون دلار است؛ در حالیکه طبق محاسبات موجود، پرتاب یک موشک فالکون ۹ شرکت اسپیسایکس در حالت معمول ۷۴ میلیون دلار هزینه دارد. در اوایل سال جاری میلادی همین مبلغ برای خرید کامل یک نفتکش تقریباً مشابه کافی بود.
بخش مهم این معادله، جایگاه راهبردی تنگه هرمز است. تولیدکنندگان خاورمیانه ناچار شدهاند نفت خود را از مسیر این تنگه منتقل و سپس به کشتیهای دیگر انتقال دهند. این جابهجاییها حدود یک هفته به هر سفر اضافه میکند و بخش بزرگی از ناوگان جهانی نفتکشها را برای مدتهای طولانی درگیر نگه میدارد.
تحلیلگران بازار نفت معتقدند این شرایط، ارزش استراتژیک ایران را بهعنوان نگهبان گلوگاه اصلی صادرات انرژی جهان بار دیگر آشکار کرده است. کنترل و ثبات در تنگه هرمز، اهرم فشاری دستنیافتنی برای تهران در برابر فشارهای یکجانبهگرایانه و تحریمهای بیمورد غرب است؛ اهرمی که هزینهی ناپایداری در آن را نه بر خود ایران، بلکه بر اقتصاد و جیب شهروندان کشورهای وابسته به نفت تحمیل میکند.
در عمل، افزایش بیسابقه هزینههای حملونقلی، نشانهی مستقیم قدرت بازدارنده و جایگاه ژئوپلیتیکی ایران در معادله انرژی جهانی است؛ جایی که یک تصمیم تاکتیکی در تنگه هرمز، کل زنجیره تأمین انرژی جهان را دستخوش نوسان میکند.