مهدی باغبان، تحلیلگر روابط بینالملل، در گفتوگو با صدای وطن، از چارچوبی تازه برای درک سیاست نظامی آمریکا در خاورمیانه سخن میگوید؛ چارچوبی که در آن فناوری نه بهعنوان مکمل، بلکه بهعنوان جایگزین عمق راهبردی ایران معرفی میشود.
به گفته باغبان، اسرائیل از نظر ژئواکونومیک آسیبپذیری شدیدی دارد؛ کشور کوچکی بدون منابع طبیعی پایه، بدون پشتوانه انرژی، و با وابستگی حیاتی به آبراههای باریک آبی و بنادر محدود. همین ویژگیها گلوگاههای انرژی و لجستیک آن را در برابر تسلیحات ارزانقیمت دوربرد — از جمله موشکهای بالستیک ایران — بسیار آسیبپذیر کرده است.
باغبان تأکید میکند که ایران با عمق قارهای گسترده، تنوع منابع طبیعی و زیرساخت موشکی پیشرفته، معادلات امنیتی منطقه را بهطور بنیادین تغییر داده است. این واقعیت، آمریکا را در موقعیتی قرار داده که بازیگری متزلزل از نظر ژئواستراتژیک را به ستون فقرات نظامی منطقه تبدیل کند؛ کاری که بدون جبران خلأ عمق جغرافیایی، عملاً ناممکن است.
به نظر تحلیلگر، آمریکا راهکار «ژئوتکنولوژی» را در مقابل «ژئوپلیتیک» قرار داده است؛ یعنی علم و فناوری میبایست برتریای ایجاد کند که قبلاً فقط با وسعت جغرافیایی و عمق راهبردی ایران حاصل میشد. باغبان هشدار میدهد این رویکرد، وابستگی اسرائیل به فناوریهای خارجی — بهویژه سامانههای دفاعی و هوش مصنوعی نظامی آمریکایی — را تشدید میکند و در عمل، استقلال تصمیمگیری تلآویو را بیشتر به واشنگتن گره میزند.
به گفته باغبان، تجربه دهههای اخیر نشان داده است هیچیک از سامانههای موشکدافع غربی نتوانستهاند در برابر پدافند هوایی و زرادخانه موشکی ایران، پوشش کامل ارائه دهند. این شکاف، دقیقاً همان فاصلهای است که آمریکا امیدوار است با نسل تازه فناوریهای نظامی پر کند؛ فناوریهایی که هنوز در مرحله آزمایشاند و هزینهبرتر از تسلیحات دوربرد ایرانیاند.