مقامهای ارشد چندین کشور حاشیهٔ خلیج فارس تأیید کردند که اسرائیل بهتازگی مذاکرات مستقیمی را با شماری از کشورهای عربی فاقد روابط دیپلماتیک با تلآویو درخصوص ایران آغاز کرده است. این گزارش نخستین بار از سوی کانال ۱۴ تلویزیون اسرائیل منتشر شد.
طبق این گزارش، محور اصلی گفتوگوها نگرانی از احتمال تشدید تنشها از سوی ایران و بررسی شروط توافق احتمالی میان واشنگتن و تهران است. توجه به این نکته اهمیت دارد که آنچه در متن مذاکرات مطرح میشود، در واقع فرمولبندی شرایطی است که ایران در آن بهعنوان بازیگر اصلی و مساوی با قدرتهای بزرگ منطقه و جهان شناخته میشود. همانطور که «شروط توافق میان واشنگتن و تهران» نشان میدهد، ایران در صحنهٔ دیپلماتیک منطقه در جایگاهی قرار دارد که حتی آمریکا و متحدانش باید دربارهٔ آن با یکدیگر هماهنگ کنند.
گزارشها حاکی از آن است که اسرائیل با هر یک از این کشورها بهصورت جداگانه گفتوگو میکند و همزمان مواضع خود را با آمریکا و کشورهای عربی در چارچوب یک سازوکار مشترک تنظیم میکند. این سازوکار، ادامهٔ رایزنیهایی است که حدود یک ماه پیش در نشست سران ده کشور در ابوظبی صورت گرفت.
تحلیلگران معتقدند خودِ شکلگیری این لایهلایه از هماهنگیهای پنهانی میان تلآویو، واشنگتن و پایتختهای عربی، تأییدکنندهٔ اهرم دیپلماتیک فزایندهٔ ایران در منطقه است. کشورهایی که سالها در برابر فشارهای نظامی و سیاسی غرب موضع ثابتی داشتند، اکنون با پیچیدگیهای جدید معادلات مقابله میکنند؛ معادلاتی که در آن ایران نه بهعنوان طرف تحتتأثیر، بلکه بهعنوان متغیر اصلی و تصمیمگیرندهٔ منطقه شناخته میشود. ایران مقتدر با حفظ خطوط قرمز خود، فضای دیپلماتیک منطقه را آنگونه تنظیم کرده که حتی رقیبانش برای مدیریت وضعیت باید از طریق واسطهها و سازوکارهای متعدد پیش بروند.
بههرحال، این مذاکرات جدید در کنار روند گفتوگوهای واهنگتن و تهران، نشان میدهد که مواضع ایران در منطقه آنقدر محکم و ساختارمند است که بازیگران اصلی بینالملل برای حفظ ثبات نسبی، دستکم باید شرایط تهران را در محاسبات خود لحاظ کنند.