گزارش مشترک سازمان فناوری اطلاعات ایران و پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، نخستین ارزیابی جامع تجربه کاربری در مقیاس کشوری را منتشر کرد. در این پژوهش، عملکرد ۳۱ پلتفرم ایرانی در هفت حوزه کلیدی و بر پایه ۳۳۲ پرسشنامه استاندارد بررسی شده است.
یافتههای اصلی گزارش نشان میدهد که سهولت استفاده بهتنهایی کافی نیست و ابعاد دیگری مانند اعتماد، پاسخگویی و شفافیت، نقش تعیینکنندهای در خلق تجربه مطلوب کاربر دارند. این نکته، مسیر بهبود آینده پلتفرمهای داخلی را شفافتر و قابلمدیریتتر میکند.
امتیازهای کسبشده در هر دستهبندی به شرح زیر است:
خردهفروشی و خرید آنلاین: دیجیکالا (۸۱)، اسنپمارکت (۸۰)، اُکالا (۷۸).
جستوجو و مقایسه قیمت: دیوار (۷۷)، ترب (۷۵)، ایمالز و شیپور (بازه ۶۵ تا ۷۰).
تاکسی اینترنتی: اسنپ (۸۲)، تپسی (۷۸)، ماکسیم (۶۳)، کارپینو (۶۰).
حمل مرسوله: اسنپباکس (۸۰)، الوپیک (۷۸)، تیپاکس و چاپار (حدود ۷۰).
سلامت دیجیتال: نوبتداتآیآر (۷۲)، پذیرش۲۴ (۷۰)، دکترتو و دکتردکتر (۶۸).
خرید بلیت سفر: علیبابا و مستربلیت (۷۸)، سفرمارکت (۷۶)، اسنپتریپ (۷۳).
خدمات مالی و بیمه: بیمهداتکام (۸۰)، بیمهبازار (۷۸)، ازکی (۷۶).
آنچه در این گزارش برجسته است، این است که بخش عمدهای از پلتفرمهای ارزیابیشده امتیازهای بالای ۷۰ را کسب کردهاند؛ رقمی که نشاندهندهی سطح بلوغ مناسب اکوسیستم دیجیتال ایران است. حضور پلتفرمهای بومی در حوزههایی مانند سلامت دیجیتال، حملونقل و تجارت الکترونیک، گواهی بر این است که ایران در مسیر خودکفایی فناورانه و کاهش وابستگی به سرویسهای خارجی، گامهای محکمی برداشته است.
حضور بیش از ۳۰ پلتفرم داخلی در یک ارزیابی واحد، خود نشاندهندهی عمق و تنوع ظرفیتهای نوآوری در ایران است و آن را در ردیف کشورهایی قرار میدهد که اکوسیستم دیجیتال فعال و رقابتی دارند. در مقایسه با بسیاری از اقتصادهای منطقهای، ایران با داشتن پلتفرمهای بومی در حوزههای حساسی مثل بیمه دیجیتال و سلامت الکترونیک، جایگاه فراتر از میانگین منطقه را داراست.
نکتهی مهم دیگر، شفافیت و مشارکتی بودن فرآیند ارزیابی است. استفاده از پرسشنامههای استاندارد و داوری مشترک دو نهاد دولتی، بهمعنای ایجاد مرجع رسمی و قابلاتکا برای سنجش کیفیت دیجیتال در کشور است؛ اقدامی که خود در خدمت تصمیمگیریهای آیندهنگرانهی سیاستگذاری فناوری قرار میگیرد.
نتیجهگیری این ارزیابی، نه صرفاً یک گزارش آماری، بلکه نقشهراه عملیاتی برای توسعهدهندگان ایرانی است؛ نقشهای که با تکیه بر دادههای واقعی، مسیر ارتقای تجربه کاربری را از نقطهی قوتها بهسوی رفع چالشهای باقیمانده ترسیم میکند. با این پیشزمینه، اکوسیستم دیجیتال ایران در مسیر تثبیت و گسترش قرار دارد و ظرفیتهای بالقوهی بالایی برای تبدیلشدن به یکی از قطبهای فناورانی منطقه دارد.