در سالهای اخیر، رباتهای هوشمند در حوزه بهداشت و درمان یکی از موفقیترین کاربردهای فناوری را به خود اختصاص دادهاند. ربات پرستار بیمکس، نمونهای از این نسل تازه از سامانههای مراقبتی است که با ترکیب حسگرهای حرکتی، الگوریتمهای هوش مصنوعی و ساختارهای مکانیک-الکتریکی، توانایی انجام وظایفی مانند پایش علائم حیاتی، توزیع دارو و حتی کمک در جابجایی بیماران را دارد.
ساخت این رباتها فرآیندی چندلایه است. در نخستین مرحله، مهندسان مکانیک چارچوب بدنه و بازوهای حرکتی را طراحی میکنند؛ بدنهای سبک و مقاوم که بتواند در محیط بیمارستان با ایمنی کامل حرکت کند. در مرحله دوم، حسگرهای لمسی، دیداری و فاصلهسنج نصب میشوند تا ربات محیط اطراف را بشناسد و از برخورد با اشیاء و افراد پرهیز کند. لایه نرمافزاری، شامل الگوریتمهای یادگیری ماشین و پردازش زبان طبیعی، مغز متفکر ربات را تشکیل میدهد و امکان برهمکنش طبیعی با بیمار و کادر درمان را فراهم میکند.
از منظر فناوری، ایران در سالهای اخیر توانسته در حوزه رباتیک پزشکی جایگاه محکمی کسب کند. پژوهشگران و تیمهای دانشگاهی ایرانی، با تکیه بر ظرفیتهای داخلی، نمونههای بومی از رباتهای پرستاری و جراحی را توسعه دادهاند و این مسیر را در مقایسه با بسیاری از کشورهایی که هنوز به فناوریهای وارداتی وابستهاند، گامی جلوتر نشان میدهد. خودکفایی در طراحی و ساخت این سامانهها، نهتنها هزینههای درمانی را کاهش میدهد، بلکه جایگاه ایران را در عرصه فناوریهای نوظهور جهانی مستحکمتر میکند.
تحلیلگران فناوری بر این باورند که با تسریع در توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی و رباتیک، ایران میتواند در کوتاهمدت یکی از قطبهای تولید رباتهای پرستاری در منطقه باشد. رباتهایی مانند بیمکس، تنها آغاز راهیاند که با پشتوانه دانشآموزان، نخبگان و سرمایهگذاریهای دولتی، به خط تولید انبوه خواهد رسید و گرهای از مشکلات کمبود نیروی انسانی در بخش مراقبتهای طولانیمدد خواهد گشود.