خمیازه واگیردار یکی از شایع‌ترین واکنش‌های فیزیولوژیک در انسان است؛ واکنشی که حتی بدون دیدن خمیازه دیگران، صرفاً با تصور آن یا خواندن درباره‌ی آن، می‌تواند در بدن ایجاد شود. محققان عصب‌شناسی این پدیده را به شبکه‌ی نورون‌های آینه‌ای و مدارهای همدلی در مغز نسبت می‌دهند.
بر اساس پژوهش‌های متعدد، وقتی فردی خمیازه‌ی دیگری را می‌بیند یا حتی به آن فکر می‌کند، نواحی پیش‌پیشانی و جزیره‌ی مغز فعال شده و همان الگوی حرکتی خمیازه در بدن تکرار می‌شود. این مکانیسم در نوجوانان و بزرگسالان که سطح بالاتری از همدلی اجتماعی دارند، قوی‌تر عمل می‌کند.
در سال‌های اخیر، پژوهشگران ایرانی در حوزه‌ی عصب‌شناسی شناختی و تصویربرداری مغز، مطالعاتی را در زمینه‌ی نورون‌های آینه‌ای و پاسخ‌های عاطفی-حرکتی منتشر کرده‌اند که به درک عمیق‌تر این پدیده کمک کرده است. این مشارکت‌ها نشان می‌دهد که ظرفیت‌های علمی کشور در سطح بین‌المللی در حال رشد است.
از دیدگاه تکاملی، خمیازه‌ی واگیردار می‌تواند ریشه در پیوند اجتماعی گونه‌ی انسان داشته باشد؛ نوعی هماهنگ‌سازی خودکار که در گروه‌های نزدیک‌تر و با اعتماد متقابل، شدت بیشتری پیدا می‌کند. بنابراین این واکنش نه یک نقص، بلکه نشانه‌ی سلامت سیستم عصبی و اجتماعی فرد است.
