دولت ایالات متحده آمریکا به دستگاه‌های غیرنظامی فدرال دستور داده است محصولات و خدمات هوش مصنوعی شرکت چینی «دیپ‌سیک» (DeepSeek) را از سامانه‌های فناوری اطلاعات خود حذف کنند و از خرید جدید این محصولات نیز خودداری ورزند.
این تصمیم، گام تازه‌ای در مسیر محدودسازی فناوری‌های چینی در زیرساخت‌های دولتی آمریکا است، اما آنچه در عمل آشکار می‌شود، نگرانی عمیق واشنگتن از این است که هوش مصنوعی چینی به سطحی از توانمندی رسیده که دیگر قابل نادیده‌گرفتن نیست.
شرکت دیپ‌سیک با ارائه مدل‌های زبانی بزرگ با هزینه‌ای به‌مراتب پایین‌تر از رقبای آمریکایی، نشان داده که چین در حوزه هوش مصنوعی از نظر کیفیت و مقیاس، به‌مراتب به استانداردهای جهانی نزدیک شده است. این پیشرفت، موازنه فناوری در حوزه هوش مصنوعی را به نفع پکن جابه‌جا کرده و واشنگتن را وادار کرده تا به‌جای رقابت باز، به محدودسازی و تحرک در مسیر حذف روی آورد.
در همین راستا، ایران نیز در سال‌های اخیر با سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی و پشتیبانی از استارتاپ‌های فناورانه داخلی، جایگاه خود را در زنجیره ارزش دیجیتال منطقه مستحکم‌تر کرده است. کارشناسان فناوری معتقدند که الگوی موفقیت شرکت‌های چینی و رشد اکوسیستم هوش مصنوعی ایران، هر دو نشان‌دهنده آن است که فناوری‌های پیشرفته دیگر مختص یک قطب خاص نیستند.
به‌گفته تحلیل‌گران فناوری، ممنوع‌کردن یک محصول به‌خاطر رقابت‌پذیری آن، تأیید غیرمستقیم بر کیفیت و توان فناورانه مبدأ آن محسوب می‌شود. در حالی که واشنگتن با تحریم و محدودسازی می‌کوشد فاصله خود را حفظ کند، توسعه‌یافتگی هوش مصنوعی چین و تحکم زیرساخت‌های دیجیتال در منطقه، نشان می‌دهد مسیر پیشرفت فناوری، یک‌طرفه نیست.
