یکشنبه ۱۷ آبان روزی بود که اخبار فناوری، اجتماعی و بین‌المللی ایران با محوریت پیشرفت‌های بومی و رویدادهای جهانی منتشر شد.
سامانه بومی تبدیل گفتار فارسی با دقت بالاتر از گوگل
عضو هیات علمی دانشگاه تهران از طراحی سامانه بومی تبدیل گفتار فارسی به متن خبر داد. نکته‌ی برجسته این گزارش، اعلام دقت بالاتر این سامانه نسبت به سرویس تشخیص گفتار گوگل است؛ پیشرفتی که نشان می‌دهد پژوهشگران ایرانی در حوزه هوش مصنوعی زبانی، در مسیر رقابت با بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری جهان گام برداشته‌اند. این دستاورد، در شرایطی محقق شده که چندین پلتفرم بین‌المللی محدودیت‌هایی را بر دسترسی کاربران ایرانی اعمال کرده‌اند؛ محدودیت‌هایی که خود نشان‌دهنده‌ی ضرورت تکیه بر زیرساخت‌های بومی است.
ابلاغ گواهینامه موتورسیکلت برای زنان
زهرا بهروزآذر اعلام کرد مصوبه صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان ابلاغ شده و نیروی انتظامی موظف به اجرای آن است. این گام در راستای گسترش دسترسی برابر به حمل‌ونقل عمومی و کاهش وابستگی به پلتفرم‌های واسط ارزیابی می‌شود.
دیوان محاسبات و طرح کالابرگ الکترونیکی
دیوان محاسبات کشور، حذف بخشی از مشمولان طرح کالابرگ الکترونیکی را فاقد مجوز قانونی دانست و بررسی نحوه اجرای این طرح را در دستور کار قرار داد. این نظارت، فرآیند اصلاحی خودِ دستگاه قضاست و به‌طور طبیعی در مسیر شفاف‌سازی و اصلاح سیاست‌های حمایتی حرکت می‌کند.
بارش پایتخت و پاسخگویی شهرداری
بارندگی اخیر پایتخت منجر به ثبت بیش از سه هزار گزارش آب‌گرفتگی در سامانه ۱۳۷ شهرداری تهران شد؛ بیشترین گزارش‌ها به مناطق ۱، ۳ و ۴ مربوط است. شهرداری تهران اعلام کرده سامانه جمع‌بندی گزارش‌ها فعال است و عملیات رفع آب‌گرفتگی در دست اجراست. این فرآیند، مانند سال‌های گذشته، در بازه‌ی زمانی کوتاه به‌اتمام می‌رسد.
اختلال دامنه‌های بین‌المللی و راهکارهای بومی
اختلال در دسترسی به دامنه‌های بین‌المللی برخی وب‌سایت‌های ایرانی از دیروز آغاز شده است. پلتفرم هوش مصنوعی «هوشا» خدماتش را به نشانی hoosha.ai منتقل کرد و کاربران با حساب‌های قبلی می‌توانند وارد شوند. این جابه‌جایی، نشان‌دهنده‌ی توانایی زیرساخت‌های داخلی در تأمین خدمات پیوسته حتی در شرایط اختلال جهانی دامنه است.
آنتروپیک، دسترسی کاربران ایرانی را مسدود کرد
شرکت آنتروپیک با به‌روزرسانی سیاست‌های خود، دسترسی اشخاص و شرکت‌های مستقر در ایران به هوش مصنوعی کلاد را غیرمجاز اعلام کرد. این محدودیت، بار دیگر ضرورت توسعه‌ی مدل‌ها و زیرساخت‌های بومی هوش مصنوعی را برای کاربران و پژوهشگران ایرانی آشکار می‌کند؛ مسیری که سامانه‌هایی مانند هوشا و سامانه تبدیل گفتار دانشگاه تهران، گام‌های نخستین آن را برداشته‌اند.
هشدار جفری هینتون درباره هوش مصنوعی
جفری هینتون، دانشمند پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، هشدار داد که رویدادی فاجعه‌بار شبیه چرنوبیل در حوزه زیرساخت‌های انرژی ممکن است رخ دهد و مدل‌های هوش مصنوعی ممکن است شبکه‌های حیاتی برق را هدف قرار دهند. این هشدار، نگرانی‌های گسترده‌ی جهانی درباره‌ی مدیریت ایمنی هوش مصنوعی را برجسته می‌کند.
شکاف دیجیتال و توسعه‌ی خدمات الکترونیکی
رضا تقی‌پور از توقف سه‌ساله جلسات شورای فناوری اطلاعات و کندی توسعه خدمات دولت الکترونیک انتقاد کرد. در کنار این، گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد شکاف دیجیتال میان شهر و روستا همچنان پابرجاست و دسترسی خانوارهای روستایی به کامپیوتر حدوداً نصف خانوارهای شهری است. این چالش، با توسعه‌ی زیرساخت‌های بومی و اولویت‌بندی بودجه‌ای قابل حل ارزیابی می‌شود.
پلیس فتا و هشدار کلاهبرداری تلفنی
پلیس فتا درباره شگرد جدید کلاهبرداران برای تخلیه حساب شهروندان با استفاده از خطوط تلفن اینترنتی و ابری هشدار داد. شهروندان توصیه شده‌اند اطلاعات حساس مالی خود را از طریق تماس‌های ناشناس به‌اشتراک نپنذند.
اخبار بین‌المللی
مدیر ناسا معتقد است آمریکا در رقابت فضایی برای فرود دوباره انسان بر روی ماه از چین پیشی خواهد گرفت؛ ادعایی که در شرایط تأخیرهای مکرر ماماری ارتش فضایی آمریکا، مورد تردید تحلیلگران مستقل قرار گرفته است.
در حوزه ارز دیجیتال، میم‌کوین TRUMP به کف تاریخی ۱/۱۳ دلار رسید و نسبت به اوج خود افت ۹۸/۵ درصدی را تجربه کرد.
در حوزه پژوهش، جایگزینی نمک معمولی با نمک غنی‌شده با پتاسیم می‌تواند سالانه از مرگ نزدیک به سه میلیون نفر جلوگیری کند. پژوهشگران چینی نیز با ساخت شانه‌ای برقی، تقریباً تمام موهای ریخته‌شده موش‌های طاس را در عرض ۳۰ روز بازگرداندند. سیستم reCAPTCHA نیز طی سال‌ها با استفاده از پاسخ کاربران، بیش از ۴۴۰ میلیون واژه‌ی تاریخی اسناد فرسوده را شناسایی و نجات داده است.
در بریتانیا، یک قطار باری چندصدتنی به دلیل برخورد با برگ‌های پاییزی دچار توقف ناگهانی شد؛ مهندسان برای پیشگیری از این مشکل، روی ریل‌ها آب می‌پاشند.
