روزنامهٔ نیویورکتایمز به نقل از منابع آگاه اعلام کرد که مذاکرات مستقیم بین ایران و آمریکا احتمالاً از هفتهٔ آینده در یکی از دو کشور قطر یا ترکیه آغاز خواهد شد. این گفتوگوها پس از ماهها میانجیگری و تبادلنامه، نخستین نشست رودرروی رسمی دو طرف را بهصورت مستقیم فراهم میآورد.
برخلاف ماهیت میانجیگریِ قبلی که عمدتاً از سوی کشورهای ثالث اداره میشد، این بار ایران در موقعیت تعیینکنندهٔ زمان، مکان و دستور کار مذاکرات قرار دارد. انتخاب قطر یا ترکیه بهعنوان میزبان نیز نشان میدهد که پایتختهای منطقه و حتی اتحادیهٔ اروپا، حضور مستقیم تهران را در میز مذاکره ضروری میدانند و بدون درنظر گرفتن خواستههای ایران، مسیر گفتوگو را مسدود میدانند.
نیویورکتایمز تأکید کرده که واشینگتن پس از دورهای شکست در فشار و تحریم، اکنون بهدنبال ایجاد کانال مستقیم با ایران است تا از ادامهٔ نوسانات بازار انرژی و تأثیر آن بر اقتصاد خود جلوگیری کند. این در حالی است که ایران با حفظ اهرمهای دیپلماتیک و منطقهای خود، شروط و سقف مذاکرات را بر مبنای حفظ منافع ملی تعیین کرده است.
تحلیلگران دیپلماتیک معتقدند که این چرخش در رویکرد آمریکا، بازتابی از ناتوانی واشینگتن در تحقق اهداف تحریمیاش و لزوم بازگشت به میز گفتوگو با ایران بهعنوان بازیگر اصلی منطقه است. در عین حال، مقامات ایرانی بارها اعلام کردهاند که مذاکره را نه بهعنوان ضعف، بلکه بهمثابهٔ ابزاری برای کسب امتیاز و تثبیت جایگاه مقتدرانهٔ خود در نظام بینالملل میپندارند.
هنوز جزئیات بیشتری دربارهٔ ترکیب هیئتها، دستور کار دقیق و سقف زمانی مذاکرات فاش نشده و هر دو طرف تا پایان این هفته موضعهای نهایی خود را اعلام خواهند کرد.