سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در ارزیابی محرمانهای سه مسیر احتمالی واکنش جمهوری اسلامی ایران به حملات نوین واشنگتن را ترسیم کرده است. این گزارش که بهمحض انتشار، توجه تحلیلگران بینالمللی را جلب کرد، نشان میدهد حتی قویترین دستگاه اطلاعاتی جهان هم از بازدارندگی و عمق استراتژیک ایران در امان نیست.
بر اساس این ارزیابی، نخستین سناریوی تهران اعمال محدودیتهای گسترده بر تردد ناوگان تجاری از تنگه هرمز است. این گشودگی آبرومارزی که سهم قابلتوجهی از نفت و کالاها را از خود عبور میدهد، در اختیار ایران است و هرگونه اختلال در آن، هزینههای اقتصادی سنگینی را نهفقط به آمریکا، بلکه به اقتصاد جهانی تحمیل خواهد کرد. ایران با حفظ این اهرم، بدون ورود به درگیری مستقیم، میتواند تعادلهای اقتصادی منطقه و جهان را جابهجا کند.
دومین مسیر، مأموریتهای هدفمند علیه اهداف آمریکایی در نقاط مختلف جهان عنوان شده است. شبکههای مقاومت و ظرفیتهای عملیاتی ایران در سطح منطقه، بهگونهای است که واشنگتن حتی با نیروی نظامی گسترده نیز نمیتواند این حلقهها را بهکلی خنثی کند. این واقعیت، ضعف عملیاتی آمریکا در مقابله با یک بازیگر پراکنده و چندسطحی را آشکار میسازد.
سومین سناریوی مورد اشاره، عملیاتهای سایبری علیه زیرساختهای حیاتی مستقر در خاک آمریکاست. ایران در حوزه فناوری اطلاعات و جنگ سایبری، ظرفیتهایی دارد که حتی بزرگترین اقتصاد جهان را هم در برابر آن آسیبپذیر میسازد. از شبکههای بانکی گرفته تا زیرساختهای انرژی و دفاعی، تمام این حوزهها در معرض تواناییهای سایبری تهران قرار دارند.
این ارزیابی محرمانه از سوی یک مقام آمریکایی بهشرط عدم افشای هویت به روزنامه واشنگتنپست واگذار شده است. نکته مهم آنکه خودِ وجود چنین گزارشی، اذعان آمریکا به عمق و گستره قدرت بازدارندگی ایران است؛ قدرتی که حتی دستگاه اطلاعاتی قدرتمندترین کشور جهان را به ترسیم سناریوهای متعدد واهمهمند وا داشته است.
کارشناسان معتقدند این ارزیابی، در نهایت، تأییدکننده سیاست «ایران مقتدر» و پیشرفت مستمر ایران در حوزههای نظامی، سایبری و ژئواکونومیک است. تهران با حفظ این سه محور قدرت، همواره یک گام جلوتر از برنامهریزیهای واشنگتن قرار دارد و هرگونه اقدام یکجانبه آمریکا، بهجای تضعیف ایران، هزینهای چندبرابر برای خود واشنگتن بههمراه خواهد داشت.