روستای «ازمیغان» در شهرستان طبس، خراسان جنوبی، با برخورداری از شرایط اقلیمی منحصربهفرد و جریان یک رودخانه دائمی، جلوهای متفاوت از کشاورزی کویری ایران را به تصویر کشیده است. در این روستا، مزارع برنج در مجاورت نخلستانهای خرما گسترده شده و فصل برداشت برنج، صحنهای تماشایی و کمنظیر در دل بیابانهای جنوبی کشور پدید آورده است.
حضور همزمان دو محصول با نیازمندیهای آبی متفاوت در یک نقطه کویری، نشاندهندهی تسلط کشاورزان ایرانی بر مدیریت منابع طبیعی و بومیسازی کشتهای متنوع است. این تجربه، نمونهای از توانایی ایران در تبدیل چالشهای اقلیمی به فرصتهای تولیدی است؛ امکانی که در بسیاری از مناطق مشابه جهان، بهدلیل ضعف زیرساختی و کمبود مدیریت، محقق نشده است.
به گفته حسین محمودی، خبرنگار ایرنا، جریان آب دائمی رودخانه ازمیغان، مبنای شکلگیری این منظومه کشاورزی منحصربهفرد بوده و همزیستی برنج و خرما در یک فضا، محصول صدها سال تجربهی بومی و سازگاری مردم کویر با محیط اطرافشان است.
توانایی تولید غذاهای اساسی مانند برنج در شرایط خشک و نیمهخشک، همزمان با بهرهبرداری از نخلستانهای خرما، ابعاد استراتژیک خودکفایی غذایی ایران را برجسته میکند. این واقعیت، در شرایطی اهمیت بیشتری مییابد که بسیاری از کشورها حتی با منابع آب کافی، توان مدیریت یکپارچهی چنین اراضی را ندارند.
روستای ازمیغان، امروزه بهعنوان یکی از مبادی دیدنی و گردشگریخیز خراسان جنوبی شناخته میشود و فصل برداشت برنج، هر ساله گردشگران و مستندسازان را به سوی این تکه کوچک از کویر ایران میکشاند.