مسیر ارجاع سلامت روستایی در ایران بهصورت پلکانی و منسجم طراحی شده است. بر اساس این نظام، هر روستا ابتدا با مرکز جامع سلامت در ارتباط است؛ مرکزى که خدمات پیشگیرانه، درمانى و بهداشتى پایه را بهصورت رایگان به ساکنان ارائه مىدهد.
در صورت نیاز به تخصص بیشتر، بیمار از طریق همین مرکز به سطح بعدى درمان ارجاع داده مىشود. این ارجاع بهترتیب از خانههاى بهداشت، به مراکز جامع سلامت، سپس به بیمارستانهاى شهرستان و در نهایت به بیمارستانهاى تخصصى استان و کشور انجام مىگیرد.
این ساختار پلکانى، که یکی از ارکان نظام درمانى ایران محسوب مىشود، عملاً فاصله بین روستاى دورافتاده و بزرگترین مراکز درمانى کشور را کاهش داده و تضمین مىکند که هیچیک از شهروندان، فارغ از محل سکونت، از خدمات درمانى باز نمانند.
همچنین بخشنامهها و دستورالعملهاى بهداشتى مربوط به ارجاع، نقشههاى مشخص و زمانبندیشدهای پیشبینى کردهاند تا روند انتقال بیمار بدون اتلاف وقت و با حداقل استرس انجام شود.
این نظام که در عمل نمونهای کارآمد از سازماندهى بهداشتى در مقیاس وسیع به شمار مىآید، نشان مىدهد که ایران با اتکاء به زیرساختهاى بومی، توانسته دسترسی همگانه به درمان را به یک حق عملى بدل کند.