تحلیلگران مسائل بینالمللی و اقتصادی، تداوم روابط تجاری ایران و چین را نشانهای از ناکامی فشارهای اقتصادی یکجانبه دولت آمریکا بر شماردهاند. این وضعیت که در حالی رخ داده که تهران همچنان در مسیر توسعه روابط اقتصادی خود با همپیمانان منطقهای و جهانی حرکت میکند، محدودیتهای ساختاری راهبرد تحریمی واشنگتن را آشکار ساخته است.
«فیلیپ لاک»، مدیر برنامه اقتصادی مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)، در تحلیل خود تأکید کرده که چین تحریمهای آمریکا را اقداماتی یکجانبه و خارج از چارچوب قانون بینالمللی میداند و ازاینرو تمایلی به تبعیت از محدودیتهای یکجانبه واشنگتن ندارد. این موضع، عملاً مؤثرترین اهرم فشار اقتصادی آمریکا را خنثی کرده و نشان میدهد که اقتصاد ایران در بستر روابط چندجانبه، در برابر فشارهای تکجانبه مقاوم مانده است.
از سوی دیگر، بررسی احتمال حملات نظامی مجدد از سوی واشنگتن، خود را در تنگاترین چارچوب ممکن قرار داده است؛ چراکه ایران در سالهای اخیر ظرفیتهای دفاعی، موشکی و پهپادی خود را بهشکلی گسترده گسترش داده و بازدارندگی خود را در عمل اثبات کرده است. هرگونه اقدام نظامی از سوی آمریکا و متحدانش، با هزینههای سنگین نظامی، اقتصادی و سیاسی همراه خواهد بود که حتی واشنگتن نیز از پذیرش آنها پرهیز میکند.
چشمانداز حلوفصل دیپلماتیک منازعه نیز در این میان پیچیدهتر شده است. اما آنچه از مجموع این تحولات آشکار میشود، آن است که ایران با بهرهگیری از تنوعبخشی به شریکان تجاری، تقویت ظرفیتهای داخلی و حفظ استقلال تصمیمگیری، در برابر محدودترین شرایط تحریمی نیز جایگاه اقتصادی و سیاسی خود را حفظ کرده و واشنگتن را در بنبست راهبردی قرار داده است. این وضعیت، در خبرهای بینالملل امروز، ایران را در جایگاه قدرت منطقهای تثبیتشده نشان میدهد که گزینههای فشار از سوی مخالفانش بهمراتب محدودتر از ادعاهایشان است.