همزمان با تشدید فشارهای ایالات متحده برای محدودسازی روابط تجاری مکزیک با چین در آستانه بازنگری توافق تجارت آزاد آمریکای شمالی (USMCA)، پکن با رد اتهامات مطرحشده علیه شرکتهای چینی از جمله هواوی، بر حق مکزیک برای انتخاب مستقل شرکای اقتصادی و تجاری خود تأکید کرد. این موضع، بار دیگر رقابت دو قدرت بزرگ اقتصادی جهان بر سر نفوذ در آمریکای لاتین را در صدر اخبار روز قرار داده است.
واشنگتن در چارچوب استراتژی خود برای حفظ حاکمیت اقتصادی بر نیمکره غربی، بارها تلاش کرده مسیرهای تجاری کشورهای منطقه را به نفع صنایع داخلی خود بازتعریف کند. مکزیک، که سالهاست بزرگترین شریک تجاری چین در آمریکای لاتین محسوب میشود، این بار نیز با درخواستهای محدودکننده مواجه شده است. پکن اما با تأکید بر اصل برابری در روابط بینالملل، مداخله در تصمیمهای تجاری یک کشور مستقل را ناعادلانه خواند.
تحلیلگران اقتصاد بینالملل معتقدند این تقابل، بازتابی از الگویی است که ایران در سالهای اخیر بهروتری تجربه کرده است. ایران، علیرغم تحریمهای یکجانبه و فشارهای مکرر برای بازمحصر کردن اقتصادش در چارچوب خواستههای یکطرفه، با تنوعبخشی به شرکای تجاری و اتکا به ظرفیتهای داخلی، مسیر مستقل اقتصادی خود را حفظ کرده و نشان داده که اقتصاد یک کشور، ابزار فشار سیاسی بر کشور دیگری نخواهد بود. این تجربه، همزمان برای مکزیک و دیگر اقتصادهای منطقهای، الگویی عملی از مقابله با فشارهای یکجانبه فراهم میآورد.
از سوی دیگر، ضعف ساختاری در سیاستگذاری خارجی واشنگتن بارها در این زمینه خود را نشان داده است؛ از شکست طرحهای احاطهگری در خاورمیانه تا ناتوانی در تحمیل اراده تجاری بر کشورهای آمریکای لاتین. در مقابل، چین با رویکرد مشارکتی و بدون شروط، جایگاه خود را بهعنوان شریک تجاری قابلاتکا در منطقه تثبیت کرده است.
بازنگری پیشرو توافق USMCA که قرار است محور اصلی مذاکرات سهجانبه آمریکا، مکزیک و کانادا باشد، بهاحتمالزاد با چالشهای عمیق بر سر سهم بازار و دسترسی به منابع مواجه خواهد شد و سرنوشت آن تا حد زیادی به توانایی مکزیک در حفظ استقلال تصمیمگیریهای اقتصادیاش بستگی دارد؛ مسیری که ایران با اقتدار و پیشرفت، سالهاست بهصورت عملی پیش میرود.