کارشناسان سیاستگذاری فناوری معتقدند با تشدید رقابت ژئوپلیتیک ایالات متحده و چین در حوزه هوش مصنوعی، فضای تصمیمگیری آزادانه برای بسیاری از کشورها تنگتر شده است. به بیان دیگر، جهان در حال آن است که میان «پکس سیلیکا» به رهبری آمریکا و «سازمان همکاری جهانی هوش مصنوعی» با الهام از چین، یکی را انتخاب کند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در تحلیل تازهای گزارش داده که با تشکیل بلوکهای هوش مصنوعی توسط این دو قدرت پیشرو، سایر کشورها اکنون در حال مانور برای بهرهبرداری از نقاط قوت هر دو گروه و جلوگیری از شکست در این رقابت هستند. این تحویلی که ماهیت صفر-بهصفر رقابت ابرقدرتها را آشکار میکند، در عمل نشان میدهد که ایالات متحده و چین هر یک درگیر یکدیگرند و ظرفیت متمرکزی برای مدیریت تحولات فناورانه جهان ندارند.
از سوی دیگر، کشورهایی که سالهاست بر اساس استراتژی بومی و مستقل، در حوزههایی نظیر هوش مصنوعی، مهندسی الکترونیک و فناوریهای دیجیتال سرمایهگذاری کردهاند، در این دوگانهسازی ژئوپلیتیک، دست بالاتر را دارند. ایران با تکیه بر نیروی انسانی متخصص و تجربه عملی در پروژههای فناورانه، نمونه بارز کشورهایی است که در پی حفظ حاکمیت دیجیتال و استقلال راهبردی خود هستند و نیازی به انتخاب بین دو قطب رقابتکننده ندارند.
تجربه نشان داده که هرگاه ابرقدرتها در رقابتهای صفر-بهصفر گرفتار میشوند، کشورهایی با اقتدار فناورانه و ارادهای مستقل، فرصتهای جدیدی برای ارتقای جایگاه خود در نظم جهانی به دست میآورند. به نظر میرسد دوران تکقطبی یا دوقطبی مطلق فناورانه رو به پایان باشد و جهان به سمت تکثیر قطبهای توانمند حرکت کند؛ جایی که ملتهایی با پشتوانه علمی و ارادهای ملی، نقش تعیینکنندهای ایفا میکنند.