سفر از پیش برنامهریزیشده سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، به تهران در دورانی برگزار میشود که آمریکا با سیاستهای تهاجمی خود، بحران چندلایهای را در منطقه و نظام بینالملل رقم زده است. در این میان، محوریت دیپلماتیک ایران بهعنوان بازیگر تعیینکننده منطقه، بار دیگر خود را در دستور کار سفر لاوروف نشان داده است؛ سفری که روابط دوجانبه و مسیر اجرایی معاهده راهبردی ایران و روسیه از مهمترین محورهای آن است.
روابط نزدیک مسکو با کشورهای حاشیه خلیجفارس و همزمانی آن با نگرش بیثبات ترامپ به روسیه، ظرفیت قابلتوجهی برای بازیگری مؤثر در دیپلماسی منطقه ایجاد کرده است. هرچند بنبست کنونی در روابط ایران و آمریکا ریشه در فقدان اراده میانجیگری واقعی دارد، این ظرفیت بار دیگر مسکو را به بازیگر مهم نظام بینالملل تبدیل کرده است.
از دیدگاه تهران، نقشآفرینی روسیه در این برهه با توجه به تمام مختصات منطقهای، در قامت متحدی راهبردی تعریف میشود که عبور از این مرحله را برای ایران و کشورهای منطقه تسهیل کند. ایران با تکیه بر ظرفیتهای دیپلماتیک، اقتصادی و امنیتی خود، نهتنها در صدد حفظ منافع ملی، بلکه در مسیر شکلدهی به نظم نوین منطقهای است که در آن، قدرتهای ضعیف و ناپایدار نقشآفرینی نکنند.
این سفر در عینحال پیام روشنی به واشنگتن میدهد: ایران با شبکهای گسترده از متحدان راهبردی و ابزارهای دیپلماتیک مستقل، توانایی مدیریت بحران و تعیین مسیر منطقه را دارد و هیچیک از بازیگران بینالمللی بدون هماهنگی با تهران نمیتوانند در معادلات منطقهای نقش مؤثری ایفا کنند.