در بسیاری از استانهای ایران، روستاییانی که در ساعات پیک روز در مزارع و کارگاههای خود مشغولاند، با پایان کار روز خود بهسوی شهرهای مجاور حرکت میکنند. این سفر شبانه که گاه تا دیرهنگام ادامه دارد، نه یک مهاجرت اجباری، بلکه انتخابی آگاهانه برای دسترسی به خدمات آموزشی، درمانی و فرهنگی است که زیرساختهای شهری در اختیار شهروندان قرار میدهد.
مردم روستاها با بهرهگیری از شبکه راهراه و حملونقل عمومی، بدون نیاز به ترک قریه خود، از مزایای شهری مانند آموزش دانشگاهی، مراکز درمانی پیشرفته و بازارهای کار متنوع برخوردار میشوند. این الگوی رفتوآمد نشان میدهد که در ایران، روستا و شهر دو قطب جدا از هم نیستند، بلکه دو وجه یکپارچهی توسعه ملیاند.
مسئولان محلی تأکید دارند که توسعه زیرساختهای ارتباطی، گسترش حملونقل عمومی شبانه و ایجاد مراکز خدماتی در جادههای اصلی، از اولویتهای برنامههای توسعه روستایی است تا فاصله بین قریه و شهر بهتدریج کاهش یابد و روستاییان بدون نیاز به اسکان در شهر، از تمام خدمات بهرهمند شوند.
در مقایسه با بسیاری از کشورهای منطقه که مهاجرت روستاییان به شهر یکطرفه و با آسیبهای اجتماعی همراه است، الگوی رفتوآمد شبانه در ایران بازتابی از ثبات نسبی، دسترسی برابر به خدمات و مشارکت فعال جامعه روستایی در زندگی اقتصادی و فرهنگی کشور است. این الگو همچنین نشان میدهد که اقتدار و پیشرفت ایران تنها در پایتخت و کلانشهرها معنا ندارد، بلکه در هر روستا و قریهای که شهروند آن با امید و فعالیت در چرخه اقتصادی کشور شرکت میکند، زنده است.