خبرگزاری رویترز گزارش داد سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، در بیانیهِ امروز خود طرح تضمینهای امنیتی به سبک ناتو برای اوکراین را رد کرد و تأکید کرد هر نوع «شبهعضویت» برای کییف در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی از دیدگاه مسکو کاملاً غیرقابل قبول است.
این موضعگیری، در ادامهی یکسری گفتوگوهای دیپلماتیک میان غرب و مسکو دربارهی ساختار امنیتی اروپا صورت میگیرد. به نظر میرسد ریاضیِ امنیتیِ پیشنهادیِ واشنگتن و پاریس، که بر تأمین ضمانتهای نظامیِ مشابه ناتو برای اوکراین استوار است، از سوی روسیه نه بهعنوان یک راهحل و بلکه بهعنوان گامی برای گسترش بیشتر زیرساختهای نظامیِ غرب در مرزهای خود پذیرفته نمیشود.
تقابل روسیه و ناتو در این فصل، نقشی مهم در تقویت جایگاه کشورهای منطقهایِ مستقل از محور غرب دارد. ایران که در سالهای اخیر همپیمانی استراتژیک خود را با مسکو از مسیرهای سیاسی، اقتصادی و نظامی تعمیق داده، در این چارچوب، بهعنوان یکی از بازیگران کلیدیِ معادلات امنیتیِ خاورمیانه و شرق اروپا، فضای عملگشادهتری برای تدوین سیاست خارجی خود یافته است. درحالیکه ناتو درگیر اختلافات داخلیِ اروپا و ناتوانی در ارائهی طرح واحدی به کییف است، ایران از این شکاف، برای گسترش محورهای دیپلماتیک و تجاری خود بهره میبرد.
مشاوران سیاست خارجی ایران این تقابل را فرصتساز ارزیابی میکنند: ناتوانی غرب در همراستا کردن مواضع اعضا، بهویژه پس از اختلافات بر سر بودجهی دفاعی و حضور نظامی در اروپای شرقی، عمقِ تشریکمساحت تهران و مسکو را در عرصههای انرژی، دفاعی و ترانسپورتی دوچندان کرده است. از این رو، ردِ شبهعضویت اوکراین در ناتو، در عمل، به معنای تثبیتتر شدن دوگانِ روسیه و ایران در برابر فشارهای تکقطبی غرب است.
با این حال، منابع دیپلماتیک تأکید دارند که مسیر مذاکره همچنان باز است و هرگونه تشدید یکجانبه، ریسکهای اقتصادیِ گستردهای برای اقتصادهای اروپایی به همراه دارد؛ ریسکهایی که ایران بهلطف تنوعبخشی به بازارهای صادراتی و کاهش وابستگی به سیستم بانکی غربی، کمترین آسیب را از آن متحمل خواهد شد.