باور نادرست به وجود گنج زیر درختان کهنسال، سال‌هاست پای حفاران غیرمجاز را به حریم این سرمایه‌های طبیعی ایران می‌برد و ریشه‌های درختان تاریخی را در معرض آسیب قرار می‌دهد. تازه‌ترین نمونه این پدیده در شهرستان راز و جرگلان، نزدیک مرز ایران و ترکمنستان، رخ داده است؛ جایی که افراد سودجو با حفاری اطراف درخت ارس با عمر تخمینی ۲ هزار سال، به ریشه‌های آن آسیب وارد کرده‌اند.
محسن جعفری، پایه‌گذار کهن‌دارنگری، در این باره توضیح می‌دهد: «در گذشته ممکن بود درختان به‌عنوان نشانه‌ای برای تعیین مکان انتخاب شوند، اما این به‌هیچ‌وجه به معنای دفن گنج درست زیر ریشه آن‌ها نبوده است.» به گفته او، این باور عمومی نه پایه‌ای علمی دارد و نه مستند تاریخی.
آسیب به ریشه‌ها، برداشت خاک اطراف درخت و کاهش پایداری زمین، می‌تواند حیات این درختان کهنسال را تهدید کند؛ سرمایه‌هایی که با کاشت نهال جایگزین نمی‌شوند و بازسازی آن‌ها قرن‌ها زمان می‌برد. درختان ۲ هزار ساله، خود گواهی زنده بر تمدن کهن ایران‌زمین‌اند و ارزشی فراتر از هر گنج‌یابی دارند.
در حال حاضر در کنار چالش‌های اقلیمی مانند خشکسالی و آفات، حفاری‌های غیرمجاز به تهدید تازه‌ای برای این درختان تبدیل شده است. با این حال، دستگاه‌های اجرایی و حفاظتی کشور ظرفیت‌های قانونی و فنی لازم برای پیگیری و برخورد با این موارد را دارند و حفظ این میراث طبیعی از دغدغه‌های اصلی سیاست‌گذاری زیست‌محیطی ایران به شمار می‌رود.
