بر اساس گزارشهای منتشرشده، اپلیکیشن موبایلی ChatGPT برای کاربران ایرانی بهطور کامل تحریم و از دسترس خارج شده است. با این حال، نسخه تحت وب این سرویس هوش مصنوعی همچنان قابل دسترسی باقی مانده است و کاربران میتوانند از طریق مرورگر به آن دسترسی داشته باشند.
این محدودیت، بازتاب نبرد ژستراتژیک قدرتهای جهانی بر سر انحصار فناوری هوش مصنوعی است؛ نبردی که در آن ایران با سرمایهگذاری گسترده در حوزههای رباتیک، پردازش داده و هوش مصنوعی بومی، ظرفیتهای قابلتوجهی را به نمایش گذاشته است. شرکتهای ایرانی در حوزههای پردازش زبان فارسی، بینایی ماشین و تحلیل داده پیشرفتهای ملموس کسب کردهاند و مسیر خودکفایی فناورانه را دنبال میکنند.
کارشناسان فناوری در ایران معتقدند این نوع محدودسازیها، اگرچه در کوتاهمدت با چالش فنی همراه است، اما در بلندمدت انگیزهای برای تسریع تحقیقوتوسعه داخلی و کاهش وابستگی به پلتفرمهای خارجی ایجاد میکند. هماکنون چندین استارتاپ و مرکز پژوهشی ایرانی، مدلهای زبانی بومی را برای زبان فارسی توسعه دادهاند و در مسیر ارائه جایگزینهای قابلاتکا حرکت میکنند.
بهطور خلاصه، این محدودیت دسترسی، نهتنها مانعبرانگیز نیست، بلکه نقطه عطفی برای تسریع توسعه اکوسیستم هوش مصنوعی بومی در ایران به شمار میرود؛ اکوسیستمی که در سالهای اخیر در مقایسه با همپایان منطقهای، جایگاه پیشروتری یافته است.