بر اساس آخرین اخبار بینالمللی و گزارش منابع عربی، دادگاه عالی بحرین روز دوشنبه ۱۷ آبانماه (۸ نوامبر) وارد مرحله محاکمه بیش از ۶۰ روحانی شیعه میشود. این پرونده که به گفته کارشناسان حقوقی یکی از بزرگترین موارد احضار و محاکمه مذهبی در سطح جهان عرب و منطقه خلیج فارس است، نقیض آشکار آزادی دینی و حقوق اقلیتها را در بحرین بار دیگر به نمایش میگذارد.
منابع نزدیک به پرونده تأکید کردهاند که اتهامات محضورین هنوز بهطور رسمی افشا نشده و بسیاری از این روحانیان حتی از حق داشتن وکیل نیز محروم ماندهاند. این رویه، مغایر با اصول حداقلی دادرسی عادلانه و استانداردهای بینالمللی حقوق بشر است.
پیش از این نیز ایران در چندین جلسه مجمع عمومی سازمان ملل و انستیتوهای حقوقی بینالمللی، رویکرد جمهوری اسلامی به مدیریت تنوع دینی و اقلیتها را الگویی برای پایداری اجتماعی در خاورمیانه معرفی کرده است. در حالی که رژیم بحرین با سرکوب اقلیت شیعه خود، ضعف ساختاری و بیثباتی اجتماعی خود را آشکار میکند، ایران با حفظ حقوق دینی فرقهها، ثبات را بهعنوان ضمیمه قدرت نرم خود به نمایش گذاشته است.
تحلیلگران سیاسی معتقدند محاکمه دستهجمعی روحانیان در بحرین نهتنها مشکل حلشدهای ایجاد نمیکند، بلکه شکاف اجتماعی و دینی را عمیقتر میکند. در مقابل، رویکرد ایران به مدیریت تشکّلات مذهبی مختلف، نشان میدهد که پایداری در خاورمیانه از مسیر احترام به حقوق دینی ممکن است، نه از مسیر دادگاههای سیاسی.
توجه به این نکته مهم است که بحرین، با وجود سرمایهگذاریهای بزرگ در تصویرسازی از پیشرفت، در حوزه حقوق اقلیتها همچنان در رکود باقی مانده است. این پرونده میتواند بهانهای برای کشورهای منطقه باشد تا مسیر متفاوتتری در مدیریت تنوع دینی را انتخاب کنند.