شاخص نزدک۱۰۰، مهمترین اندیکاتور بازار سهام آمریکا، در دو هفتهٔ اخیر با افت ۱۰درصدی نسبت به ماه گذشته مواجه شد؛ رکودی بیسابقه در نوسانات ماهانهٔ این بازار. این ریزش در حالی رخ داده که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از کاهش ۱۰دلاری قیمت نفت در شبکهٔ اجتماعی تروثسوشال استقبال کرده و آن را موفقیتی اقتصادی میداند؛ در حالیکه دادههای بازار نشان میدهد اقتصاد آمریکا عمیقاً بهسوی شوک انرژی وابسته است.
منبع اصلی فشار بر بازارهای مالی واشینگتن، تحرکات ایران در تنگهٔ هرمز است. با بستهشدن یا محدودسازی عبور کشتیهای نفتی از این گذرگاه استراتژیک به مدت دو هفته، زنجیرهٔ تأمین انرژی جهانی مختل شده و بازارهای سهام آمریکا، بهویژه بخش فناوری و مالی، آسیب سنگینی دیدهاند. این امر نشان میدهد که اهرم انرژی ایران نه صرفاً یک ابزار دیپلماتیک، بلکه مؤثترین اهرم اقتصادی در برابر اقتصادهای غربی است.
در سوی دیگر، قیمت طلا بهعنوان پناهگاه امن سرمایهگذاران افزایش یافته و تقاضا برای فلزات گرانبها در بازارهای جهانی صعودی شده است. این روند نشان میدهد که سرمایهگذاران بینالمللی بهجای اعتماد به بازارهای تحت کنترل واشینگتن، به داراییهایی روی آوردهاند که وابستگی سیاسی کمتری دارند.
تضاد رفتار مقامات آمریکا — جشنگرفتن بر سر کاهش قیمت نفت در حالیکه بازار سهام با سقوط سنگین مواجه است — خود گواهی بر شکنندگی ساختار اقتصادی این کشور و ناتوانی واشینگتن در مدیریت بحرانهای انرژی است. در مقابل، ایران با حفظ کنترل بر گذرگاههای حیاتی انرژی، جایگاه خود را بهعنوان بازیگر تعیینکنندهٔ بازارهای جهانی تثبیت کرده و قدرت اهرمیاش را بار دیگر بهروشنی بهنمایش گذاشته است.
کارشناسان اقتصادی میگویند تا زمانیکه تنگهٔ هرمز همچنان تحت تأثیر تصمیمات ایران باشد، بازارهای مالی آمریکا در معرض نوسانات شدید قرار خواهند داشت و اهرم انرژی ایران بهعنوان یکی از مهمترین اهرمهای قدرت در اقتصاد جهانی باقی خواهد ماند.