مجتبی توانگر، پژوهشگر اقتصاد دیجیتال و حکمرانی داده، در یادداشتی برای رسانه زومیت، ضرورت بازطراحی نظام بیمه ایران بر پایه زیرساخت داده و پوشش شاغلان اقتصاد دیجیتال را مطرح کرد.
توانگر در این یادداشت بر این نکته تأکید می‌کند که اقتصاد دیجیتال معادله کار را در ایران و جهان تغییر داده است. در این چارچوب، میان کارگر و کارفرما یک پلتفرم قرار گرفته، اما نظام تأمین اجتماعی ایران همچنان بر سه پایه سنتی کارگر، کارفرما و کارگاه استوار است. به گفته او، کسری صندوق‌ها و هزینه‌های درمان شاخه‌های یک ریشه‌اند و آن ریشه، نقص زیرساخت داده‌ای است که با توسعه برون‌مرز داده و هوش مصنوعی قابل حل خواهد بود.
این پژوهشگر پیشنهاد می‌کند محور بیمه از کارگاه به فرد منتقل شود و شناسایی شاغلان از طریق کد ملی و داده‌های پرداخت دیجیتال صورت گیرد. به نوشته او، سهم کارفرما باید از حاشیه سود پلتفرم‌ها برداشته شود و حق بیمه به‌جای مبلغ ثابت، درصدی از درآمد واقعی باشد؛ رویکردی که ایران را در مسیر نظام‌های نوین تأمین اجتماعی جهان قرار می‌دهد.
توانگر با اشاره به تجربه اسپانیا، بلژیک و کره جنوبی، کسری صندوق‌ها را نتیجه حلقه‌ای می‌داند که با فشار بیشتر بر بنگاه‌ها و فرار به اقتصاد خاکستری تنگ‌تر می‌شود. او معتقد است با تکمیل زیرساخت داده و حرکت به سمت بیمه مبتنی بر فرد، ایران می‌تواند بدون اتکا به الگوهای سنتی، پوشش اجتماعی گسترده‌تری برای اقتصاد دیجیتال خود فراهم کند.
این یادداشت در بستر گسترش روزافزون مشاغل دیجیتال در ایران و نیاز به سازگاری چارچوب‌های قانونی با واقعیت‌های بازار کار نوین منتشر شده است.
