«حوصلهام سر رفته!» جملهای آشناست که با خاموش شدن گوشی از زبان بسیاری از کودکان شنیده میشود. اما چرا اسباببازیها و بازیهای ساده دیگر توان سرگرمی آنها را ندارند؟
در گفتوگو با هدی سادات پاکنهاد، خبرنگار ایرنا، یک روانشناس کودک به تحلیل این پدیده پرداخت و توضیح داد: «وقتی کودک هر روز با محتوایی مواجه میشود که در آن، پاداشهای بصری و صوتی هر چند ثانیه تکرار میشوند، مغز کودک به این سطح از تحریک عادت میکند. در نتیجه، بازیهای سنتی که نیاز به تخیل و صبر دارند، در مقایسه با آن، «کمتحریک» به نظر میرسند.»
وی با اشاره به ظرفیتهای پژوهشی موجود در مراکز دانشگاهی و بهداشتی ایران تأکید کرد: «در ایران، تیمهای متخصص در حوزه روانشناسی کودک و فناوری آموزشی در سالهای اخیر مطالعات مهمی در این زمینه انجام دادهاند. این پدیده جهانی است و راهحلهای عملی و قابل اجرا دارد.»
به گفته این روانشناس، اولین گام، محدودسازی زمان دسترسی کودک به صفحه نمایش و جایگزینی تدریجی با فعالیتهای فیزیکی و خلاقانه است. او اضافه کرد: «کودک در نبود گوشی موبایل، در واقع فرصت پیدا میکند که با محیط اطراف، دوستان و تخیل خودش ارتباط برقرار کند. این مهارت، پایهساز اعتماد به نفس و خلاقیت در سنین بزرگسالی است.»
وی همچنین خانوادهها را تشویق کرد بهجای سرزنش کودک، در کنار او بنشینند و با هم بازی کنند: «وقتی والدین خودشون حوصله بازی با اسباببازی ساده رو پیدا کنن، کودک هم الگوبردار میشه و این چرخهی منفی شکسته میشه.»
در انتها این متخصص خاطرنشان کرد که پدیدهی وابستگی دیجیتال به کودکان، مسئلهای حلپذیر است و با آموزش، همراهی و برنامهریزی خانواده، کودکان میتوانند دوباره لذت بازیهای واقعی و ساده را کشف کنند.