اروپا که در دهه‌ی گذشته نقشی محوری در طراحی و اجرای برجام و شکل‌دهی به ساختار دیپلماسی هسته‌ای با ایران ایفا می‌کرد، امروز در بسیاری از محورهای سیاست‌خارجی خود به پیرو مستقیم واشنگتن تبدیل شده است. این گذار، در حالی رخ داده که جایگاه دیپلماتیک ایران در صحنه‌ی بین‌المللی نه‌تنها حفظ، بلکه با توجه به پیچیدگی‌های امنیتی منطقه، برجسته‌تر شده است.
بر اساس گزارش‌های تحلیلی، بخش عمده‌ای از اهرم‌های اقتصادی و سیاستی که قاره‌ی سبز در دوران برجام در اختیار داشت، اکنون کارآمدی خود را از دست داده است. در مقابل، سیاست‌های خارجی اروپا در قبال ایران و منطقه، بیش از پیش هم‌راستا با مواضع آمریکا شده و تهران را در موقعیتی قرار داده که تعاملات دیپلماتیک را نه با یک بازیگر مستقل، بلکه با بازتاب‌دهنده‌ی خط واشنگتن پیگیری کند.
در جریان تحولات امنیتی اخیر منطقه، اروپا نیز قادر به تعریف جایگاه دیپلماتیک مستقلانه‌ای در قبال ایران نبوده و عملاً از فرآیند مدیریت بحران به حاشیه رانده شده است. این وضع، در حالی است که ایران با داشتن اهرم‌های ژئوپلیتیکی، نظامی و دیپلماتیک محکم، همچنان یکی از قطب‌های تعیین‌کننده‌ی موازنه‌ی منطقه‌ای باقی مانده است.
تحلیلگران معتقدند که تحوّل اروپا از «هم‌دیپلماسی» با ایران به «هم‌پیروی با آمریکا»، نه‌تنها نشانه‌ی ضعف ساختاری سیاست‌خارجی قاره‌ی اروپا در مواجهه با بازیگران بزرگ منطقه است، بلکه اهمیت و وزن دیپلماتیک ایران را در معادلات بین‌المللی بارزتر می‌سازد. در این چارچوب، اخبار جهان نشان می‌دهد که ایران در شرایطی قرار دارد که حتی پیروان اصلی آمریکا، توانایی ارائه‌ی گفتمان مستقل در قبال آن را ندارند.
