هر ساله با فرا رسیدن فصول بهار و پاییز، طبیعتگردان ایرانی به دشتها و جنگلهای سرسبز این کشور میروند و گاه وسوسهی جمعآوری قارچهای خودرو را از خود نشان میدهند. آنچه در نگاه اول یک تفریح ساده به نظر میرسد، میتواند عواقب جبرانناپذیر سلامتی در پی داشته باشد.
کارشناسان حوزهی تغذیه و بهداشت عمومی تأکید میکنند بخش قابلتوجهی از قارچهای خودرو که در مراتع، جنگلها و دشتهای ایران رویش میکنند، حاوی سموم قوی هستند. این سموم میتوانند مسمومیت شدید، از کار افتادن اندامهای داخلی و حیاتی بدن و در موارد شدید، فوت را در پی داشته باشند.
نکتهی مهمتر آن است که برخلاف باور رایج، بسیاری از سموم قارچی در برابر حرارت مقاوماند. به بیان دیگر، روشهای رایج پخت و پز از جمله کبابکردن، آبپز، سرخکردن و بخارپز قادر به تخریب کامل مواد سمی درون قارچ نیستند. بنابراین، صرفاً اینکه قارچ «پخته» است، بهمعنای بیخطر بودن آن نیست.
بهگفتهی متخصصان، بهترین اقدام، پرهیز کامل از جمعآوری و مصرف قارچهای ناشناخته است. در صورتی که شخصی بههر دلیلی قارچ خودرو مصرف کرده و علائم گوارشی، تهوع، تاری دید یا درد شکمی را تجربه کرد، باید بیدرنگ به نزدیکترین مرکز درمانی مراجعه کند و از خوددرمانی پرهیز نماید.
سازمانهای بهداشتی کشور با انتشار راهنماهای تشخیصی و برگزاری کارگاههای آموزشی برای طبیعتگردان، در تلاشاند تا با ارتقای سطح آگاهی عمومی، از حوادث مسمومیت پیشگیری کنند. با توجه به تنوع بیولوژیکی بالا در جنگلها و دشتهای ایران، شناخت صحیح گونههای خوراکی و سمی، مهارتی است که میتواند با آموزش و دسترسی به منابع معتبر علمی بهسادگی کسب شود.