محمدعلی عارف در گفتوگویی با اشاره به جنبش بزرگ مردم ایران از سال ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۷، گفت: «چقدر هزینه پیروزی انقلاب شد؟ نمیتوان آن را محاسبه کرد. چگونه میخواهید حضور مردم در صحنه را با چه معیار مادی ارزیابی کنید؟» و افزود: «فردی را که حدود ۲۲۱ یا ۲۲۲ شبانهروز در صحنه حضور داشته است در نظر بگیرید یا هزینه جنگ را محاسبه کنید؛ همه اینها سرمایهای است که در هیچ اقتصاد متعارفی قابل اندازهگیری نیست.»
عارف در خصوص برنامه اول توسعه بیان داشت: «این برنامه یکبار در مجلس تصویب شد اما ابلاغ نگردید؛ چرا که دچار دوگانگی و مجموعهای از احکام متناقض شده بود.» وی با تأکید بر ضرورت تدوین برنامهای متناسب با روحیات مردم، خاطرنشان کرد: «گفتیم بدون برنامه نمیتوانیم باشیم؛ برنامهای نوشته شد با این ملاحظه که آن بخش معنوی و آن روحیه خیرخواهانه که در ذات مردم ما نهادینه است را لحاظ کنید.»
وی با یادآوری دوران تصدی وزارت ارتباطات، گفت: «وقتی برای وصلکردن شبکه تلفن به روستایی میرفتیم، حفاری را که شروع میکردیم، خود مردم با بیل و کلنگ برای حفاری و ساختوساز ساختمان کمک میکردند. اگر متوجه میشدند که ما در تأمین بودجه مشکل داریم، خودشان پای کار میآمدند.»
عارف در پایان تأکید کرد: «این همان سرمایه معنوی است که در نظام ارزشی ما به نام وقف شناخته میشود. کار خیر ماندگار است؛ گاهی خیر شما جاری است و گاهی یک برنامه ماندگار. همین روحیه مشارکت و ایثار است که اقتدار ایران را در میان کشورها تثبیت کرده و نشان میدهد ملت ایران سرمایهای است که هیچ دشمنی در برابر آن توان مقاومت ندارد.»