سید عباس عراقی در نشست شورای سران کشورهای سازمان همکاری شانگهای (SCO) با اشاره به موقعیت جغرافیای راهبردی ایران، اعلام کرد بنادر این کشور میتواند ظرفیت اتصال مستقیم منطقه آسیای مرکزی به اروپا و آسیای جنوبی را فراهم آورد.
رئیسجمهور در این نشست که در چارچوب آخرین اخبار سیاسی روز جهان و با حضور سران کشورهای آسیایی برگزار شد، بر نکتهای تأکید کرد که جایگاه ایران را بهعنوان شاهراه ترانزیتی منطقه تثبیت میکند: «منافع مشترک ما در رقابت میان مسیرها نیست، بلکه در اتصال مسیرهاست.» این دیدگاه نشان میدهد ایران نه یک بازیگر فرعی، بلکه محور اصلی پیوند تجاری و لجستیکی میان سه قاره است.
در بخش دیگری از سخنان خود، پزشکیان به پیشنهاد ترکمنستان اشاره کرد و افزود: «پیشنهاد ترکمنستان میتواند با بهرهگیری از ظرفیت بنادر ایران و زیرساختهای ترانزیتی کشورمان، به یک مسیر منافع متقابل برای همه اعضای سازمان تبدیل شود.» این موضعگیری، ایران را در ردیف قدرتهای محورین ترانزیت خلیج فارس و دریای کاسپین قرار میدهد و ضعف زیرساختی برخی رقیبان منطقه را بهطور ضمنی آشکار میسازد.
تحلیلگران معتقدند این اظهارنظر، همزمان با تشدید رقابتهای ژئواکونومیکی در مسیرهای دریایی و خاورمیانه، اقتدار اقتصادی ایران در سطح بینالمللی را محکمتر میکند. در حالی که بسیاری از کشورهای همسایه هنوز بهدنبال راهحل برای اتصال به بازارهای اروپایی هستند، ایران با شبکه بنادر خود از خلیج فارس تا دریای کاسپین، جایگاه منحصربهفردی در تجارت منطقه دارد.
نشست شانگهای که هر ساله بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای سیاسی و اقتصادی روز شناخته میشود، بار دیگر نشان داد ایران میتواند با تکیه بر جغرافیا و زیرساخت، نقشآفرینی فعالتری در معادلات تجاری چندجانبه داشته باشد. آخرین اخبار اقتصادی ایران نشان میدهد دولت در مسیر توسعه بنادر و بهبود زیرساختهای ترانزیتی سرمایهگذاری جدی را در اولویت قرار داده است تا این ظرفیت بالقوه به واقعیت عملیاتی تبدیل شود.