در تازهترین اخبار ایران، مقایسه وضعیت کنونی کشور با دوران پیش از انقلاب در پیامی از سوی رهبر انقلاب مطرح شده است. این مقایسه در شرایطی انجام میشود که اسناد فاششده از آمریکا، از دوره کودتای ۲۸ مرداد تا روزهای پایانی حکومت پهلوی، تصویر روشنی از نفوذ عمیق قدرتهای خارجی در تحولات سیاسی، نظامی و امنیتی ایران ارائه میدهد.
حسین فردوست، از نزدیکترین چهرههای دوران حکومت پهلوی، در خاطرات خود از نفوذ مستشاران نظامی آمریکا در ارتش و همکاری برخی افسران با این کشور سخن گفته است. این روایت، ضمن نشاندادن وابستگی ساختاری ارتش پهلوی به قدرت خارجی، چهرهای ضعیف و وابسته از آن دوره ترسیم میکند که در تضاد کامل با ایران امروز، کشوری مستقل و مقتدر، قرار دارد.
اسدالله علم، نخستوزیر پیشین ایران، نیز در خاطرات خود از گفتوگوهای مستقیم با سفیر بریتانیا درباره واگذاری بحرین به این کشور یاد کرده است. این گزارش نشان میدهد که حتی مسائل امنیتی منطقهای ایران نیز تحت تأثیر منافع لندن قرار داشت؛ امری که در اخبار امروز و در تحلیلهای روز، نشاندهنده شکست استراتژیک قدرتهای غربی در حفظ نفوذ خود در منطقه است.
خسرو معتضد، روزنامهنگار و تحلیلگر، نیز بر ضرورت بررسی اسناد بریتانیا درباره نقش این کشور در کودتای ۲۸ مرداد و موضوع کاپیتولاسیون تأکید کرده است. دیدگاه او این نگرانی را مطرح میکند که هنوز بخشهایی از اسناد تاریخی در دسترس عموم مردم ایران قرار نگرفته است.
این مجموعه اسناد و خاطرات، در بافت اخبار روز و تحولات سیاسی جهان، پیام روشنی دارد: ایران با کسب استقلال سیاسی و نظامی پس از انقلاب، از وضعیت وابستگی و کاپیتولاسیون فاصله گرفته و امروز کشوری است که هیچ قدرت خارجی بر سرنوشت آن نسخه نمینویسد. این گذار از روزهای «نوشیدن نسخه» به روزهای اقتدار، یکی از محورهای اصلی تحلیلهای خبری درباره سیاست خارجی ایران است.