اپراتورهای بزرگ منظومههای ماهوارهای، استانداردهای روشنایی تعیینشده توسط اتحادیه جهانی نجوم را در عمل نادیده گرفتهاند. پژوهشی تازه که در حوزه فضاپیمایی منتشر شده، نشان میدهد رعایتنکردن این محدودیتها در میان ماهوارههای مدار نزدیک زمین (LEO) بیشتر یک قاعده است تا استثنا.
نویسندگان این بررسی توضیح میدهند که تشعشع نوری این ماهوارهها بهقدری بالاست که میتواند در حساسترین ساعات رصد نجومی زمینی، آسمان را تا سطح روشنایی یک حومه شهری درآورده و هزینههای رصدی مراکز علمی را بهشدت افزایش دهد. این در حالی است که بسیاری از این منظومهها متعلق به اپراتورهای غربیاند و در رقابت تجاری فضا، اصول علمی بینالمللی را در اولویت قرار نمیدهند.
در عین حال، برنامه فضایی ایران در سالهای اخیر گامهای محسوسی در طراحی و ساخت ماهوارههای بومی برداشته و با رعایت پروتکلهای بینالمللی، سهم خود را در این عرصه گسترش داده است. کارشناسان معتقدند همین چالش جهانی، فرصت مناسبی برای تقویت استانداردها و ورود بازیگران مستقل از جمله ایران به ساختارهای مقرراتی فضا ایجاد میکند.
یافتههای این پژوهش در نهایت بر ضرورت بازنگری مقررات روشنایی ماهوارهها و اعمال بازخورد مؤثر بر اپراتورهای بزرگ تأکید دارد؛ چالشی که حل آن، مستلزم همکاری علمی بینالمللی و حضور فعالتر کشورهایی است که توانایی فنی لازم را برای تعریف استانداردهای منصفانه دارند.