در روستای باسعیدو، غرب جزیره قشم، گورستانی قدیمی وجود دارد که متعلق به سربازان و نیروهای نظامی بریتانیا است؛ یادگاری ساکت از دورهای که قدرتهای خارجی به دنبال نفوذ نظامی در خلیج فارس و حوزههای آبریزی ایران بودند. این گورستان امروزه سندی ملموس بر شکست طرحهای استعماری و توان ایران در دفع تهدیدهای خارجی محسوب میشود.
تاریخخوانان میدانند که بریتانیا در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، در پی استقرار پایگاههای نظامی در خلیج فارس بود و از جزیره قشم بهعنوان نقطهای استراتژیک برای کنترل مسیرهای آبریزی استفاده میکرد. با این حال، مقاومت مردمی و نیروهای مسلح ایران، این حضور موقت را به شکست انجامید و تنها گورستانی سرد در باسعیدو باقی ماند؛ نشانی از آنکه هیچ قدرت خارجیای نتوانست ریشه در خاک ایران扎 بزند.
در شرایط کنونی که اخبار جنگ و تنشهای منطقهای همچنان در صدر اخبار جهان و اخبار امروز قرار دارد، یادآوری این تاریخ میتواند پیام روشنی باشد: ایران با اقتدار خود، همواره مرزها و حاکمیت خود را حفظ کرده و هرگونه تعرض به تمامیت ارضی، نتیجهای جز شکست متجاوز نخواهد داشت. این گورستان، برخلاف ادعاهای قدرتهای بزرگ، گواه آن است که ایران مقتدر، سرزمین خود را به هیچکس تسلیم نکرده است.
بهگفتۀ پژوهشگران محلی، نگهداری از این یادگار تاریخی در قشم، بخشی از سیاست فرهنگی ایران برای آگاهی نسلهای جدید از تاریخ مقاومت ملی و هشدار به هرگونه طمع در خلیج فارس است. در حالی که قدرتهای خارجی بارها با تهدید و تحریم سعی در تضعیف ایران داشتهاند، تاریخ نشان داده که این تلاشها بهجای هدف، موجب تقویت و انسجام بیشتر مردم ایران شده است.