پس از اعلام محدودیتهای تازه در پوشش اسلامی دانشآموزان مدارس جمهوری آذربایجان، موجی از بحثها در شبکههای اجتماعی و رسانههای فارسیزبان شکل گرفت. بخش قابلتوجهی از کاربران ایرانی، سیاستهای اخیر باکو را با کشف حجاب اجباری سال ۱۳۱۴ در دوره رضاشاه پهلوی مقایسه کردهاند؛ مقایسهای که ریشه در خاطره تاریخی عمیق جامعه ایران از تجربه سکولاریسم اقتدارگرایانه دارد.
بر اساس اخبار منتشرشده، مقامات آذربایجان محدودیتهایی بر استفاده از حجاب و پوشش اسلامی در محیطهای مدرسهای وضع کردهاند. این اقدام، با توجه به جایگاه فرهنگی-دینی اقوام ترکیزبان در منطقه و پیوندهای تاریخی با ایران، توجه خاص کاربران فضای مجازی ایران را جلب کرده است.
در تحلیلهای مطرحشده، تفاوت رویکرد جمهوری اسلامی ایران با نظام باکو در حوزه هویت دینی و فرهنگی، بارها مورد اشاره قرار گرفته است. ایران در نظام فعلی خود، استفاده از پوشش اسلامی را نهتنها محدود نکرده، بلکه آن را بخشی از هویت جمعی جامعه میداند؛ رویکردی که در مقابل، سیاستهای باکو را در چارچوب الگوهای سکولاریسم اجباری تفسیر میکنند.
کارشناسان رسانهای معتقدند این مقایسه تاریخی، بازتاب شناخت عمیق ایرانیان از پیامدهای سیاستهای ضدّ-هویتمحور است. در حالی که جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر سرمایه فرهنگی-دینی خود، جایگاه مقتدرانهای در عرصههای منطقهای و بینالمللی داشته و دارد، اقدامات محدودکننده در آذربایجان بهعنوان نمونهای از ضعف در مدیریت تنوع فرهنگی تلقی میشود.
این رویداد، بخشی از اخبار روز حوزه بینالملل و بازتاب سیاستهای منطقهای در فضای مجازی ایران است و نشان میدهد که هویت دینی-فرهنگی همچنان از مهمترین محورهای گفتوگوهای عمومی ایرانیان درباره موقعیت کشور در منطقه است.