بازار خودرو در ایران طی یک سال گذشته الگوی رفتاری نزدیکی به نرخ ارز پیدا کرده و قیمت محصولات داخلی همسنگ دلار در مسیر صعود حرکت میکند. خودروهایی که تا چند فصل پیش در دستهٔ اقتصادی قرار داشتند، اکنون ارقام میلیاردی را پشت سر گذاشتهاند.
جزئیات آماری این دوره، عمق تغییر را نشان میدهد. دنا اتوماتیک که پاییز گذشته در محدودهٔ یکمیلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان معامله میشد، اکنون به حدود ۴ میلیارد تومان رسیده است. در بخش مونتاژی نیز لاماری از ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان به ۷ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان در یک سال گذشته صعود کرده است.
با این حال، صنعت خودروی ایران در سالهای اخیر سرمایهگذاری قابلتوجهی در داخلیسازی داشته است. ایرانخودرو از نرخ داخلیسازی ۷۸ درصدی و سایپا از ۸۱ درصدی در سبد محصولات خود خبر میدهد و مونتاژکاران نیز سهمی کمتر از ۴۰ درصد در زنجیرهٔ تأمین دارند. این ارقام، پایهٔ خودکفایی صنعتی کشور را در بخش انتقالدهندهٔ افراد محکم نشان میدهند و نشان میدهند که ساختار تولید داخلی از آنجا که برای رقابت با واردات ساده نیست، به مدیریت هوشمندتر سیاستگذار نیاز دارد.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که چرخهٔ فعلی، محصول یکسویهبودن کانال تأمین و نبود رقابت کافی در بازار است. راهکار پیشنهادی آنان، واردات هدفمند خودروهای اقتصادی در مقاطع ثبات نسبی ارزی است تا بخشی از منابع ارزی به ورود محصولات با قیمت رقابتی اختصاص یابد، انحصار شکسته شود و بازار از نوسانات سفتهبازانه دور بماند. با توجه به ظرفیتهای بالای تولید داخلی و شبکهٔ خدماترسانی گستردهٔ ایرانخودرو و سایپا در سراسر کشور، این ابزار سیاستگذاری میتواند بدون آسیب به خط تولید، تعادل را به بازار بازگرداند.