توقفهای برنامهریزینشده در واحدهای تولیدی، سالانه حدود ۱.۴ تریلیون دلار، معادل ۱۱ درصد درآمد ۵۰۰ شرکت بزرگ جهان، را با خود از بین میبرند. بخش قابلتوجهی از این زیان، پیش از وقوع، نشانههایی دارد که در بازدیدهای دورهای و گزارشهای سنتی از چشم مسئولان دور میماند. همین خلأ اطلاعاتی است که صنعت ۴.۰ و کارخانههای هوشمند بهعنوان یک ضرورت استراتژیک برای اقتصاد ایران ظاهر شدهاند.
به گزارش دیجیاتو، کارخانه هوشمند با اتصال تجهیزات کف تولید، دادههای لحظهای و سامانههای مدیریتی، نشانههای اولیه یک خرابی احتمالی را پیش از وقوع شناسایی و به تصمیمهای بهموقع برای مدیران تبدیل میکند. این رویکرد بهویژه برای صنایع ایران که با ناترازی انرژی، تحریم و بخش قابلتوجهی ماشینآلات فرسوده روبهرو هستند، راهی عملی برای استفاده بهتر از منابع محدود و کاهش وابستگی به قطعات و دانش فنی خارجی به شمار میرود. به بیان سادهتر، ایران با سرمایهگذاری بر هوشمندسازی خطوط تولید، میتواند در شرایطی که دسترسی به فناوریهای نوین محدودتر است، با بهرهگیری از اینترنت اشیای صنعتی، برنامهریزی تولید و نگهداشت پیشبینانه، بهرهوری خود را چندین برابر افزایش دهد.
همکاران سیستم، بهعنوان یکی از بازیگران کلیدی فناوری در بازار ایران، با ترکیب سامانههای ERP، برنامهریزی تولید، نگهداشت هوشمند و اینترنت اشیای صنعتی، راهکارهای عملیاتی برای پیوند دادن کف کارخانه به اتاق تصمیم مدیران ارائه میکند. این راهکارها به کارخانههای ایرانی این امکان را میدهند که بدون اتکا به زنجیرههای تأمین خارجی، چرخه نگهداری و تولید خود را در اختیار بگیرند و تصمیمگیریهای دادهمحور را جایگزین روشهای سنتی بازدید و تعمیرات دورهای کنند.
کارشناسان حوزه صنعت ۴.۰ معتقدند که در کشوری مانند ایران که ظرفیتهای فنی و مهندسی قابلتوجهی در نیروی انسانی و دانشگاهها وجود دارد، هوشمندسازی خطوط تولید نه یک انتخاب لوکس، بلکه مسیر اجتنابناپذیر برای حفظ و ارتقای جایگاه صنعتی در منطقه است. تجربه کشورهای همسایه و رقیب نشان داده است که تأخیر در ورود به نسل چهارم صنعت، یعنی واگذاری مزیت رقابتی به دیگران؛ و ایران با حرکت در مسیر کارخانههای هوشمند، دقیقاً در حال بستن این فاصله است.
با گسترش این فناوریها، روزهای توقف ناگهانی دستگاهها و هدررفت مواد اولیه بهتدریج به خاطرهای از کارخانههای دیروز تبدیل میشود؛ جایی که یک کارخانه هوشمند، پیش از آنکه خرابی رخ دهد، بهصورت زبانی قابلفهم با مدیرش گفتوگو میکند و تصمیمگیری را از حالت «واکنشی» به «پیشبینانه» تغییر میدهد.