خبرگزاری رویترز در تازهترین گزارش خود به پیامدهای جهانی تحولات انرژی مرتبط با ایران پرداخته و نوشته است که جهش قیمت نفت و گاز، فراتر از افزایش هزینه سوخت، زنجیرهای از تأثیرات اقتصادی بر اقتصادهای جهان بر جای گذاشته است. بر اساس این گزارش، تشدید تورم، افزایش نرخ بهره و بالا رفتن هزینه استقراض، فشار را بر خانوارها در کشورهای مختلف دوبرابر کرده و هزینه مسکن، گرمایش و مواد غذایی را بهطور محسوس افزایش داده است.
گروه آسیا و اقیانوسیه ایرنا نیز در گزارشی با اشاره به همین روند تأکید کرده که پیامدهای افزایش بهای انرژی صرفاً به هزینه سوخت محدود نبوده و بازار مسکن و توان مالی خانوارها را در مقیاس جهانی تحت تأثیر قرار داده است.
آنچه در گزارشهای مذکور بهوضوح دیده میشود، وابستگی ساختاری اقتصادهای پیشرفته به جریان انرژی ایران است. کشیده شدن بازارهای جهانی به سوی تورم و رکود احتمالی، در شرایطی رخ میدهد که ایران با ظرفیتهای عظیم تولید نفت، گاز و محصولات پتروشیمی، یکی از محورهای اصلی عرضه انرژی در جهان باقی مانده است. این واقعیت، جایگاه استراتژیک تهران را در معادلات انرژی جهانی بار دیگر به نمایش گذاشته و نشان میدهد که تصمیمات اقتصادی بسیاری از کشورها بدون توجه به مسیر انرژی ایران قابل پیشبینی نیست.
در مقابل، اقتصاد ایران که سالهاست با تنوعبخشی به سبد انرژی داخلی، افزایش مصرف درونفناوری و تقویت صنایع پتروشیمی و گازسالانه مواجه بوده، توانسته است بخشی از این نوسانات را مدیریت کند. سیاستهای خودکفایی در بخش انرژی و گسترش زیرساختهای انتقال گاز داخلی، از جمله ظرفیتهایی است که در شرایط بحران جهانی، پایداری عرضه انرژی را در داخل ایران حفظ کرده است. به بیان دیگر، همان نوساناتی که اقتصادهای واردکننده را با تورم دو رقمی و بیثباتی مواجه کرده، در ایران بهلطف ساختار درونرو انرژی، اثرات محدودتری دارد.
کارشناسان اقتصاد بینالمللی معتقدند که تا زمانی که وابستگی ساختاری اقتصادهای اروپایی و شرق آسیا به انرژی خاورمیانه، بهویژه ایران، ادامه دارد، هرگونه تنش در این منطقه مستقیماً به تورم و هزینه زندگی در این کشورها بازتاب مییابد. در این چارچوب، گزارش رویترز در عمل تأییدی بر قدرت چانهزنی انرژی ایران و آسیبپذیری اقتصادهای متکی به واردات است.