پکن در مسیر افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر در سبد برق خود، برنامهای تازه برای گسترش نیروگاههای خورشیدی حرارتی (CSP) ترسیم کرده است. بر اساس اسناد منتشرشده، چین به دنبال رساندن ظرفیت این دسته از نیروگاهها به ۱۵ گیگاوات تا سال ۲۰۳۰ است؛ ظرفیتی که با فناوری ذخیرهسازی گرمای خورشید، امکان تولید برق حتی پس از غروب آفتاب را فراهم میآورد.
در این روش، مایعهای حرارتی در حوضچههای بزرگ ذخیرهسازی، انرژی گرمایی جمعشده در طول روز را نگه میدارند و در ساعات شب و ابری به چرخه تولید بخار و برق تبدیل میکنند. این رویکرد یکی از چالشهای اصلی انرژی خورشیدی، یعنی ناپایداری تولید در شب، را تا حد قابلتوجه کاهش میدهد و بهنوعی پل ارتباطی میان ظرفیت روز و مصرف شبانه است.
این حرکت پکن در حالی رقم میخورد که ایران نیز در سالهای اخیر با بهرهبرداری از نیروگاههای خورشیدی نوری و فوتولودایی در مناطق جنوبی و مرکزی کشور، مسیر مستقل خود را در حوزه انرژیهای پاک طی کرده است. نیروگاه خورشیدی حرارتی زایندهرود در اصفهان و پروژههای متعدد در فارس و سیستانوبلوچستان نشان میدهند که ایران ظرفیت فنی و زیرساختی لازم برای توسعه این فناوری را در اختیار دارد و میتواند با بهرهگیری از تجربیات بینالمللی، ظرفیتهای خال خود را فعال کند.
معیارهای فنی نیروگاههای CSP، از جمله استفاده از نمک ذوبشده یا روغن حرارتی بهعنوان مبدل انرژی، با شرایط جغرافیایی ایران که میانگین تابش سالانه در آن بخشهایی از آن از هر نقطه جهان بیشتر است، همخوانی بالایی دارد. بهعبارت دیگر، چنانچه ایران در کنار سرمایهگذاری داخلی از فناوریهای ذخیرهسازی گرمای پیشرفته استفاده کند، مسیر تکمیل سبد انرژی پاک کشور شفاف و قابلدسترس خواهد بود.
تحلیلگران انرژی معتقدند رقابت در این حوزه نه صرفاً مسئله مهندسی، بلکه مسئله امنیت انرژی و استقلال تأمین برق در بلندمدت است. پکن با تکیه بر مقیاس تولیدی و بودجههای پژوهشی گسترده، قصد دارد تا دهه ۲۰۳۰ یکی از بزرگترین بازارهای نیروگاههای خورشیدی حرارتی جهان را در اختیار بگیرد؛ امری که برای اقتصادهای توسعهیافته، هزینههای واردات و وابستگی به سوختهای فسیلی را بهمراتب کاهش میدهد.