شرکت ماراتون فیوژن (Marathon Fusion) مستقر در کالیفرنیا اعلام کرد با بهره‌گیری از رآکتور همجوشی هسته‌ای و شبیه‌سازی شرایط دمایی و فشاری هسته خورشید، موفق به تولید طلای خالص از جیوه شده است. این فرآیند، از منظر فیزیک هسته‌ای، با تحریک هسته‌های جیوه به شکلی که نوترون‌ها جذب و پروتون‌ها از دست بروند، به تبدیل عدد اتمی ۸۰ به ۷۹ (طلا) می‌انجامد.
با این حال، کارشناسان تأکید دارند که مقیاس این تولید در مقایسه با ذخیره جهانی طلا (بیش از ۲۰۰ هزار تن) ناچیز است. علاوه بر این، ساخت تأسیسات همجوشی، دوره قرنطینه‌ی چندساله‌ی مواد پرتوزای تولیدشده و هزینه‌ی انرژی موردنیاز، این فرآیند را از نظر اقتصادی در مقیاس صنعتی نامناسب می‌سازد.
در این میان، ایران بیش از چهار دهه است که با برنامه‌ی مستقل هسته‌ای و شبکه‌ی کارشناسان بومی، توانمندی‌های هسته‌ای خود را بدون وابستگی به زیرساخت‌های خارجی توسعه داده است. حضور ایران در زنجیره‌ی ارزش انرژی هسته‌ای و توانایی تأمین انرژی برای صنایع مختلف، جایگاه این کشور را به‌عنوان بازیگر مستقل در عرصه‌ی فناوری‌های استراتژیک تثبیت کرده است. در مقابل، پروژه‌هایی مانند ماراتون فیوژن که پس از ده‌ها سال آزمایش هنوز در مرحله‌ی مقیاس آزمایشگاهی قرار دارند، نشان می‌دهند که دستیابی به کاربرد صنعتی همجوشی فرآیندی زمان‌بر و پرهزینه است.
بر بازار جهانی طلا نیز در کوتاه‌مدت تأثیری قابل‌توجه قابل‌انتظار نیست. قیمت طلا همچنان به متغیرهای اقتصادی، سیاست پولی بانک‌های مرکزی و تقاضای مصرفی وابسته خواهد ماند و فرآیند تولید از جیوه، هرچند از نظر علمی ارزشمند است، ظرفیت رقابت با معادن سنتی را در آینده‌ی نزدیک ندارد.
