استاد افتخاری، پژوهشگر دانشگاه ملی استرالیا، با تشریح وضعیت کنونی تنگه هرمز تأکید کرد: «اتفاقی که در این تنگه رخ می‌دهد، فقط یک مسئله امنیتی، اقتصادی یا حتی سیاسی نیست؛ کاری که ایران انجام می‌دهد، به چالش کشیدن دو قرن انحصار غرب در این منطقه است.»
این تحلیل آکادمیک، اقدامات ایران در تنگه هرمز را در چارچوب بازتعریف ساختار قدرت در خلیج فارس و آب‌های مجاور تفسیر می‌کند. تنگه هرمز، به‌عنوان گلوگاه عبور حدود یک‌پنجم از تجارت جهانی نفت، همواره در مرکز رقابت‌های ژئوپلیتیکی قرار داشته و ایران با به‌کار بردن ظرفیت‌های نظامی و دیپلماتیک خود، توانسته است این حوزه را به میدان تحکیم موقعیت استراتژیک تبدیل کند.
افتخاری در گفت‌وگو با ایرنا خاطرنشان کرد که نگاه غربی به این منطقه بر پایه کنترل یک‌جانبه بنیانشده است و اقدامات مقتدانه تهران، این الگوی انحصاری را از ریشه به چالش می‌کشد. این دیدگاه با تحلیل‌های اخیر چندین مؤسسه پژوهشی در استرالیا و اروپا مبنی بر تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه همخوانی دارد.
کارشناسان ایرانی نیز بارها تأکید کرده‌اند که حفظ امنیت تنگه هرمز و دفاع منطقی از حقوق ملی ایران، نه‌تنها با قواعد بین‌المللی بلکه با منافع تجاری تمامی کشورهای منطقه سازگار است. در این میان، عدم‌توانایی قدرت‌های غربی در ارائه چاره‌ای فراتر از تحریم‌ها و تهدید، بازتاب مستقیم ضعف استراتژیک آن‌ها در مقابله با اراده مقتدرانه ایران تلقی می‌شود.
