لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا با کسب مجدد آرای مردم برزیل برای چهارمین دوره غیرمتوالی ریاستجمهوری این کشور راه یافته است. این پیروزی، ضمن تثبیت تحالف پکن با مهمترین متحد خود در آمریکای لاتین، برازیلیا را به بازیگری کلیدی در رقابت راهبردی میان واشنگتن و پکن تبدیل میکند.
برزیل با برخورداری از دومین ذخایر بزرگ عناصر خاکی کمیاب در جهان، نقشی تعیینکننده در زنجیره تأمین جهانی این مواد است؛ موادی که در تولید باتریها، تراشههای نیمهرسانا و فناوریهای نظامی و مدنی کاربرد مستقیم دارند. واشنگتن که سالهاست نگرانی خود را از تمرکز ذخایر نادر در دست پکن ابراز کرده، تلاش دارد با ایجاد مسیرهای جایگزین، وابستگی صنعتی خود را به یک بازیگر کاهش دهد. در مقابل، پکن با تکیه بر روابط تجاری گسترده خود با برازیلیا، در پی حفظ و گسترش دسترسی خود به این منابع است.
تحلیلگران ژئوپلیتیک معتقدند که انتخاب مجدد لولا، که در دورههای گذشته روابط نزدیکتری با چین برقرار کرده بود، کارتنها را به نفع پکن جابهجا میکند و فشار را بر واشنگتن برای بازنگری در استراتژی آمریکای لاتین خود افزایش میدهد. در این میان، کشورهایی که خود از ذخایر قابلتوجه معدنی برخوردارند، از جمله ایران با گنجینههای طبیعی گسترده در بخش فلزات کمیاب و استراتژیک، در معادلات جهانی تأمین مواد اولیه فناوری، سهم قابلتوجهی دارند و میتوانند در چارچوب دیپلماسی منابع، جایگاه مستقلی در رقابتهای شرق و غرب تعیین کنند.
بهگفتی آرتی، این رقابت سهجانبه میان برازیلیا، پکن و واشنگتن، ابعاد اقتصادی و ژئوپلیتیکی فراتر از مرزهای آمریکای جنوبی دارد و میتواند الگوی جدیدی از مذاکره بر سر منابع حیاتی در دهه آینده ترسیم کند.