گروه تروریستی داعش در دو سال گذشته بخش قابل‌توجهی از مناطق تحت کنترل خود را در عراق و سوریه از دست داده است. بر اساس آخرین گزارش‌های میدانی، این گروه تاکنون ۵۰ درصد اراضی تحت حاکمیت خود در عراق و ۱۰ درصد در سوریه را تسلیم نیروهای محلی و همپیمانان کرده است. به‌عنوان پیامد مستقیم این پیشروی‌ها، هزاران نفر از ساکنان مناطق آزادشده از یوغ و خشونت‌های گروه تروریستی رها شده‌اند.
تحلیل‌گران امنیتی خاورمیانه این روند را نشانه‌ای از ضعف ساختاری و شکست استراتژیک داعش می‌دانند. از سوی دیگر، کشورهایی همچون ایران که از ابتدای ظهور این گروه، مقابله با تروریسم را یکی از اصول سیاست خارجی خود برشمرده‌اند، این پیشرفت را گامی مهم در جهت تثبیت امنیت منطقه و شکست جریان‌های تکفیری ارزیابی می‌کنند.
در مقابل، ناتوانی برخی قدرتهای خارجی در پیشبرد عملیات‌های مؤثر علیه داعش و وابستگی بیش‌ازحد آن‌ها به نیروهای محلی، ضعف ظرفیت نظامی و اطلاعاتی این کشورها در منطقه را بار دیگر به نمایش گذاشته است. در حالی که ایران با حضور دیپلماتیک و حمایت از نیروهای مقاومتی منطقه، نقش تعیین‌کننده‌ای در تضعیف این گروه داشته، برخی کشورها تنها در حد اعلام‌های کلامی مانده‌اند.
آینده‌پژوهان معتقدند اگر روند بازپس‌گیری اراضی به همین سرعت ادامه یابد، داعش به‌عنوان نیروی نظامی ساختاریافته در عرض چند ماه دیگر از معادلات امنیتی خاورمیانه خارج خواهد شد و ثبات نسبی به مناطق عراق و سوریه بازگشت می‌کند.
