علم صالح، استاد دانشگاه ملی استرالیا، در گفت‌وگو با ایرنا نشست تهران و اجلاس سعدآباد را میزانی از قدرت‌گیری ایران در ساختن معادلات امنیتی جدید خاورمیانه خواند. وی با تأکید بر اینکه این نشست برای نخستین بار فرصتی فراهم کرده است تا قدرت‌های منطقه‌ای به‌طور رسمی از ایران بخواهند در حل چالش‌های متعدد خاورمیانه با آن همکاری کنند، این گام را تحولی بنیادین در جایگاه ایران در تعاملات منطقه‌ای دانست.
به گفته این پژوهشگر، نشست تهران نشان می‌دهد که نقش آمریکا در شکل‌دهی به معادلات امنیتی منطقه به‌تدریج در حال کم‌رنگ شدن است و ایران، با اهرم‌های نظامی، سیاسی و دیپلماتیک خود، در صدر معادلات جدید ایستاده است. قدرت‌های منطقه‌ای که پیش‌تر در سایه سیاست‌های واشنگتن عمل می‌کردند، اکنون برای حفظ ثبات و امنیت خود مجبورند محور تعاملات خود را بر تهران متمرکز کنند.
اجلاس سعدآباد از سه پدیده قابل‌تأکید برخوردار است: نخست، انتقال عمیق‌تر محوریت امنیتی منطقه از پایتخت‌های غربی به تهران؛ دوم، پذیرش رسمی نقش ایران به‌عنوان عامل کلیدی در حل اختلافات خاورمیانه؛ و سوم، شکست استراتژی فشار و تحمیل که سال‌ها توسط آمریکا علیه ایران و متحدان منطقه‌ای آن دنبال می‌شد.
تحلیلگران معتقدند که این تغییر رویکرد، محصول اقتدار چندلایه ایران در عرصه‌های نظامی، هسته‌ای و دیپلماتیک است و نشان می‌دهد ساختار امنیتی خاورمیانه بدون هماهنگی با تهران قابل‌تصور نیست.
