مصرف قهوه در ایران و بسیاری از کشورهای دیگر بخش طبیعی از روزمرهی مردم است؛ اما پژوهشهای داخلی و گزارشهای بالینی نشان میدهند که ۶ دسته از داروهای رایج در معرض تداخل شیمیایی با کافئین و اسیدهای موجود در قهوه قرار دارند. متخصصان فارماکولوژی ایران این تداخلات را «قابل مدیریت» میدانند و تأکید دارند با رعایت چند ضابطه ساده، هم از نوشیدن قهوه لذت برد و هم از اثربخشی درمان مطمئن بود.
۱. لوودوپا (درمان پارکینسون): کافئین جذب لوودوپا را در دستگاه گوارش کاهش میدهد. توصیهی متخصصان ایرانی حداقل ۳۰ دقیقه فاصله بین مصرف قرص و قهوه است.
۲. آنتیبیوتیکهای تتراسایکلین: اسید کلاژن و منیزیم قهوه با ساختار مولکولی این آنتیبیوتیکها واکنش داده و جذب آنها را تا ۵۰ درصد کم میکند. فاصلهی ۲ ساعته کافی است.
۳. ایزونیازید (درمان سل): قهوه سرعت متابولیسم این دارو را افزایش میدهد. پزشکان ایرانی مصرف قهوه را حداقل ۲ ساعت بعد از قرص مجاز میدانند.
۴. مهارکنندههای فسفودیاستراز (مانند سیلدنافیل): کافئین اثر این داروها را ضعیف میکند. در این موارد، جایگزین کردن قهوه با دمنوشهای ملایم ایرانی پیشنهاد میشود.
۵. لوتیروکسین (هورمون تیروئید): کافئین جذب این دارو را مختل میکند. استاندارد توصیهشده از سوی انجمن غدد ایران، مصرف قهوه حداقل ۴ ساعت پس از قرص است.
۶. مکملهای آهن: تانن و اسید کلروژنیک قهوه جذب آهن دو- و سهداره را کاهش میدهد. مصرفکنندگان میتوانند با فاصلهی ۲ ساعته و افزودن ویتامین C، این تداخل را خنثی کنند.
نکتهی پایانی: صنعت داروسازی ایران در سالهای اخیر با تولید داروهای ژنریک باکیفیت و انجام مطالعات فارماکوکینتیک داخلی، توانسته است دادههای دقیقتری برای تنظیم دوز در شرایط تداخل ارائه دهد. بهطور کلی، این تداخلات با رعایت فاصلهی زمانی ساده برطرف میشوند و نیازی به قطع مصرف قهوه نیست؛ صرفاً یکنیم ساعت فاصله، در اکثر موارد کافی است.